Τετάρτη, 24 Οκτωβρίου 2018

Λωτός


Ο λωτός είναι γένος φυτών που ανήκει στην οικογένεια Εβενίδες (Ebenaceae). To γένος διόσπυρος (Diospyros)  περιλαμβάνει περί τα 200 είδη των τροπικών περιοχών, κυρίως των ανατολικών, καθώς και των εύκρατων. Ευδοκιμούν σε όλα τα εδάφη, προτιμούν όμως τα ηλιόλουστα και ζεστά μέρη. Τα περισσότερα είδη είναι διακοσμητικά με εδώδιμο καρπό και κάποια είδη εξ αυτών παρέχουν πολύτιμο ξύλο (έβενος), το οποίο είναι μαύρο και πολύ ανθεκτικό. Ο καρπός του έχει σχεδόν σφαιρικό σχήμα, πορτοκαλί έως κόκκινο χρώμα και στυφή γεύση, μόλις κοπεί από το δέντρο. Αν αφεθεί μερικές μέρες, γίνεται γλυκός και ζουμερός.
Περιγραφή
Πρόκειται για δέντρα ή θάμνους με ακέραια φύλλα και σπανίως αντίθετα. Τα άνθη είναι μονογενή ή διγενή. Ο καρπός, που ανήκει στο γένος των ψυχανθών, είναι σαρκώδης ράγα, χυμώδης με χρώμα ξανθό, πορτοκαλί, κόκκινο ή κυανόμαυρο. Πολλαπλασιάζονται με σπέρματα.
Είναι φυλλοβόλο δέντρο, που ωριμάζει από τον Νοέμβριο μέχρι τον Δεκέμβριο, οπότε και διατίθεται στην αγορά σε πλαστικά, ξύλινα ή χάρτινα τελάρα ή πλαστικά κλουβάκια, για την καλύτερη διατήρησή του, ένεκα του ότι είναι ευπαθές φρούτο.

Καλλιέργεια
Η καλλιέργεια του λωτού καταλαμβάνει σημαντική θέση σε χώρες της Άπω Ανατολής, που παραδοσιακά χρησιμοποιούν τον λωτό σαν ένα καθημερινό φρούτο.
Η μεγάλη χώρα παραγωγής λωτού στην παγκόσμια αγορά είναι η Κίνα. Ακολουθούν Κορέα, Ιαπωνία και Βραζιλία, ενώ τα τελευταία χρόνια η καλλιέργεια αυτή έχει ικανοποιητική ανάπτυξη τόσο στο Ισραήλ, όσο και στη Νότιο Αφρική, την Αυστραλία, την Τουρκία και την Ινδία.
Στις ευρωπαϊκές αγορές κυριαρχούσε μέχρι πρότινος η Ιταλία με 51.000 τόνους, αλλά η Ισπανία, κάνοντας δυναμική είσοδο στην αγορά λωτού τα τελευταία χρόνια, είναι η ανερχόμενη δύναμη, που τα τελευταία τρία χρόνια έφτασε να παράγει 70.000 τόνους, από τους οποίους εξάγει το 62%. Ο ισπανικός λωτός, έχει καταφέρει να αποτελέσει ένα από τα πιο δυναμικά εξαγώγιμα προϊόντα της χώρας της Ιβηρικής Χερσονήσου. Ήδη γνωστή για τη δράση της στις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης, η ισπανική ένωση λωτού Kaki Ribera del Xuquer στη Βαλένθια εστιάζει στο να αυξήσει τις πωλήσεις λωτού σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το συμβούλιο της Ένωσης επικεντρώνεται στον έλεγχο της ποιότητας και τη προώθηση μιας ποικιλίας λωτού «Brilliant Red», η οποία έχει τις ρίζες της στη Βαλένθια.
Η εμπορική καλλιέργεια του λωτού στην Ελλάδα έχει μεγάλες προοπτικές παρά την άποψη ορισμένων πως δύσκολα μπορεί να γίνει προϊόν ευρείας κατανάλωσης στη χώρα μας. Η Ελλάδα διαθέτει ιδανικές συνθήκες όσον αφορά το κλίμα και το έδαφος για την επιτυχή εμπορική καλλιέργεια του λωτού. Μπορεί οι οργανωμένες καλλιέργειες λωτού στην Ελλάδα να είναι πολύ λίγες, ωστόσο η όχι τόσο μεγάλη εξάπλωση του φρούτου αυτού στην Ελλάδα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι οι πρώτες καλλιέργειες λωτού στη χώρα μας προέρχονταν από φρούτα που ανήκαν στις στυφές ποικιλίες, εκείνες δηλαδή που τρώγονται μόνο όταν ωριμάζουν πολύ καλά, ενώ μετά την πλήρη ωρίμανση συντηρούνταν για πολύ λίγο χρονικό διάστημα.
Είδη
Υπάρχουν πολλά είδη και ποικιλίες αυτών, γνωστότερα των οποίων είναι.
Διόσπυρος ο κακί (Diospyros kaki). Είναι ιθαγενές της Κορέας και της Ιαπωνίας και τρώγεται υπερώριμος. Στην Ελλάδα καλλιεργείται σε μικρότερη κλίμακα, ιδίως στα Επτάνησα και στην Κρήτη.
Διόσπυρος ο βιργινιανός (Diospyros virginiana), ιθαγενής της Βόρειας Αμερικής.
Διόσπυρος ο έβενος (Diospyrus ebenum), δασικό δέντρο, ιθαγενές της Σρι Λάνκα, το οποίο είναι ενδιαφέρον για το πολύτιμο ξύλο του, τον έβενο.

Ιστορικές αναφορές
Από τα πρώτα χρόνια της εμφάνισης του, συμπεριελήφθη στην αρχιτεκτονική, στην ζωγραφική και στην ποίηση πολλών αρχαίων λαών. Χάρη στη λεπτή και χαρακτηριστική γεύση του, έχαιρε  μεγάλης  εκτίμησης από τους αρχαίους λαούς. Είχε ονομαστεί ως η «τροφή των θεών».
Ο Λωτός φέρεται να ήταν γνωστός στους αρχαίους Ινδούς από τους οποίους και διαδόθηκε αρχικά στο Θιβέτ και την Κίνα και αργότερα στην Αίγυπτο και την αρχαία Ελλάδα.
Οι Άραβες το θεωρούσαν φρούτο του Παραδείσου.
 Ο Όμηρος, στην Οδύσσεια, περιγράφει τους Λωτοφάγους,  ως εξευγενισμένους,  φιλόξενους, ήρεμους και καλόκαρδους και με ανώτερο πολιτισμικό επίπεδο.
Οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν λωτούς πολλά είδη φυτών ποώδη και δενδροειδή που κατά τον Θεόφραστο δεν είχαν σχέση με το πραγματικό λωτό (κατά «φύλλοις και καυλοίς και άνθεσι και καρποίς» (Ζ-15:3). Ο Διοσκουρίδης αναφέρει τέσσερα είδη λωτού που μόνο το ένα είδος αντιστοιχεί με το φυτικό γένος αυτού. Έτσι το πρώτο είδος του Διοσκουρίδη ο «λωτός ο ήμερος» αντιστοιχεί κατ΄ άλλους με τον λωτό τον κερατιοφόρο, κατ΄ άλλους με το φυτό μελίλωτος ο μεσσηνιακός που φύονταν γύρω από τη Σπάρτη και την Τροία όπως αναφέρει και ο Όμηρος, (Ιλιάδα Β-776) που ήταν είδος τριφυλλιού με το οποίο τάιζαν τα άλογα. Το δεύτερο Διοσκούρειο είδος, ο «λωτός ο άγριος» πρόκειται για το ίδιο που καλλιεργούταν στην Αίγυπτο, το κηπευτικό τριφύλλι το αλεξανδρινό. Ο «λωτός το δένδρο» είναι ο «λωτός ο κυρηναϊκός», που αντιστοιχεί με τον ζίζυφο λωτό που φύεται στην Αφρική και Ελλάδα, του οποίου ο καρπός ο τζίτζυφος τρωγόταν όπως αναφέρει και ο Όμηρος από τους λωτοφάγους, τον οποίο οι Άραβες θεωρούσαν φρούτο του Παραδείσου.
Τέλος ο «λωτός ο αιγύπτιος» δεν είναι άλλος από τον λεγόμενο «νυμφαίο» ή «λωτός του Νυμφαίου» που είναι ο ίδιος ο αιγυπτιακός και ινδικός λωτός που αποτελούσε ιερό σύμβολο του Νείλου και του Γάγγη αντίστοιχα, σύμβολο γονιμότητας και ευκαρπίας.

Θεραπευτικές ιδιότητες
Σύμφωνα με το μύθο, προκαλεί λήθη. Οι διατροφολόγοι, όμως, υποστηρίζουν πως πρόκειται για θησαυρό. Οι τελευταίες έρευνες δείχνουν πως με το λωτό το μόνο που ξεχνάς είναι ο γιατρός.
  Έχει διουρητικές και καθαρτικές ιδιότητες.
●  Το χρυσοκόκκινο χρώμα του οφείλεται στα φλαβονοειδή που είναι ισχυρά αντιοξειδωτικά, επίσης περιέχει πολυφαινόλες και κατεχίνες οι οποίες είναι γνωστές για την αντιφλεγμονώδη δράση τους.
●  Περιέχει βετουλινικό οξύ, μια ουσία που έχει αποδειχτεί ότι είναι ιδιαίτερα δραστική ενάντια σε αρκετές μορφές καρκίνου.
●  Περιέχει β-καροτένιο και λυκοπένιο, ζεαξανθίνη και κρυπτοξανθίνη, ουσίες με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση  ενάντια στις ελεύθερες ρίζες που είναι υπεύθυνες για την πρόωρη γήρανση αλλά και για την εμφάνιση μεγάλου αριθμού ασθενειών.
Τα αντιοξειδωτικά, συμβάλλουν στην ανάπλαση των κυττάρων του δέρματος. Σύμφωνα με έρευνες του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα του κολλαγόνου του δέρματος, διατηρώντας την επιδερμίδα μας νεανική και απαλή.
Σύμφωνα με συμπεράσματα έρευνας που διεξήγαγε η κλινική Μάγιο, η ζεαξανθίνη που περιέχει ο πολύτιμος καρπός, η οποία ανήκει στα καροτινοειδή, είναι ένας εξαιρετικός διατροφικός σύμμαχος στην πρόληψη και αντιμετώπιση της ωχράς κηλίδας, ιδιαίτερα σοβαρής πάθησης του ματιού.
●   Είναι πλούσιος σε βιταμίνη C η οποία ενισχύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα και δίνει λάμψη στο δέρμα.
●   Περιέχει βιταμίνες της ομάδας Β (κυρίως θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, πυριδοξίνη και φολικό οξύ) οι οποίες έχουν ευεργετικές ιδιότητες για το νευρικό μας σύστημα. Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Διατροφής του Πανεπιστημίου του Γουισκόνσιν, ένας καρπός μπορεί να μας προσφέρει το 95% της συνιστώμενης ημερήσιας ποσότητας από τις συγκεκριμένες βιταμίνες.
●   Είναι πλούσιος σε  ιχνοστοιχεία όπως κάλιο ,μαγνήσιο, χαλκό, χολίνη.
●   Περιέχει φυτικές ίνες και έτσι είναι ιδιαίτερα ευεργετικός σε άτομα που υποφέρουν από δυσκοιλιότητα.
  Οι προανθοκυανιδίνες που περιέχονται στον λωτό μπορούν να ελαττώσουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών ασθενειών περιορίζοντας την αρτηριακή πίεση, τον κίνδυνο θρομβώσεων καθώς και το ποσοστό της κακής χοληστερόλης LDL και των τριγλυκεριδίων.
●   Χάρη στη μεγάλη περιεκτικότητα του σε φυσικά σάκχαρα, είναι μια πολύ καλή πηγή ενέργειας κατάλληλη για άτομα με αυξημένη φυσική δραστηριότητα (π.χ αθλητές ). Έρευνες του Πανεπιστημίου του Μιζούρι έδειξαν πως μπορεί να θεωρηθεί εξίσου πολύτιμος με την μπανάνα, όταν καταναλώνεται πριν από την προπόνηση.

ΠΡΟΣΟΧΗ
Τα άτομα με διαβήτη δεν θα πρέπει να καταναλώνουν λωτό, καθώς περιέχει μεγάλη ποσότητα σακχάρων και μέτριο γλυκαιμικό δείκτη (50) και μπορεί να αυξήσει το επίπεδο της γλυκόζης στο αίμα.

●   Βοηθάει ιδιαίτερα στη διαδικασία της πέψης, ενώ, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Ταφτς, διευκολύνει επίσης την απορρόφηση των υδατανθράκων και των λιπιδίων από το έντερο, συμβάλλοντας στην καλύτερη λειτουργία του πεπτικού, αλλά και στη διατήρηση της γραμμής μας.
Τα 100 γρ φρέσκου λωτού παρέχουν μόλις 70 θερμίδες, άρα είναι ιδανικός για άτομα που ακολουθούν μια ισορροπημένη διατροφή.

Θεραπευτικές Συνταγές
Κατά της αναιμίας
Πίνουμε 50 έως 100 ml χυμό λωτού 2 φορές την ημέρα πριν από τα γεύματα.
Κατά του βήχα
Πίνουμε χυμό λωτού διαλυμένο σε ένα ποτήρι ζεστό νερό.
Κατά της ακμής
Για να απαλλαγούμε από την ακμή, καθώς και για να τονώσουμε το δέρμα μας, κάνουμε  μια μάσκα από τον πολτό ενός λωτού τον οποίο αναμιγνύουμε με κρόκο αυγού.

Τρόπος κατανάλωσης :
Δεν πρέπει να καταναλωθεί αμέσως μετά τη συγκομιδή είναι απαραίτητο να περιμένουμε να ωριμάσει περισσότερο, να εξαλείψει το τυπική στυπτική γεύση που προκαλείται από την υψηλή περιεκτικότητα σε τανίνη.
Για να ωριμάζουν οι λωτοί, τους τοποθετούμε μέσα σε μια κατσαρόλα σκεπασμένη  ή μέσα σε πλαστική σακούλα ή και χάρτινη μεγάλη, μαζί με 2-3 μήλα. Κλείνουμε τη σακούλα αφήνοντας μια πολύ μικρή τρύπα για  ήπιο αερισμό. Αφήνετε τα φρούτα στην κατάσταση αυτή για 3 - 5 ήμερες και στο τέλος θα έχετε γευστικότατους, ώριμους, μελένιους λωτούς στο τραπέζι σας. 
Άλλη μία μέθοδος ωρίμανσης, είναι να βάλουμε τους λωτούς στην κατάψυξη περίπου για τρεις ημέρες.  Μετά τους αφήνουμε στο ψυγείο να ξεπαγώσουν.

Στην Κουζίνα
Αφήνουμε τη φαντασία μας ελεύθερη και εκμεταλλευόμαστε την υπέροχη γλυκιά γεύση του, δημιουργώντας μαρμελάδες από λωτούς, λικέρ, κέικ ή τους χρησιμοποιούμε για να δώσουμε επιπλέον γεύση στις σαλάτες και στα  φαγητά  μας.
Σε ορισμένες χώρες ο καρπός τρώγεται πολύ και αποξηραμένος, ενώ στην Ιαπωνία χρησιμοποιείται στην παρασκευή του sake.
Οι κόνδυλοι του λωτού, ξεφλουδισμένοι και τεμαχισμένοι σε φέτες χρησιμοποιούνται στην Κίνα στην Κορέα και σε άλλες ασιατικές χώρες, σε σαλάτες τουρσί τηγανητοί με σουσάμι σε μορφή τσιπς με κάρυ.

Πηγές:
medlabgr.blogspot.com
www.ethnos.gr
.http://www.ekriti.gr







Τετάρτη, 12 Σεπτεμβρίου 2018

Τζιτζιφιά το δέντρο γιατρός



Τα χείλη σου ‘ναι τζίτζιφος,
τα μάγουλά σου μήλο,
τα μάτια σου παράδεισος
και το κορμί σου κρίνο.

Η Τζιτζιφιά θεωρείται  δέντρο με καταγωγή  την Ασία που έχει εγκλιματιστεί στην Ελλάδα και σε άλλες παραμεσόγειες χώρες, άγνωστο πότε. Η λατινική της ονομασία είναι Ziziphus jujuba και ανήκει στην οικογένεια Ραμνωδών (Rhamnaceae). Άλλα συγγενικά είδη είναι η  Indian Jujube, η Z.jujube var. spinosa, η Z. mucronata,.
Αξιόλογες εμπορικές ποικιλίες θεωρούνται  οι κινεζικές Li, Lang, Sui Men, και Mu-Shing-Hong
Το δέντρο είναι μικρό καρποφόρο – φυλλοβόλο με αγκαθωτά κλαδιά και ανθίζει το καλοκαίρι, όπου αναδίδει και ένα λεπτό ευχάριστο άρωμα.
Αυτό το επιβλητικό φυτό αναφέρεται σε πολλές παραγράφους  στη Βίβλο, μεταξύ των οποίων η μία στο Βιβλίο των Δικαστών: «Τότε θα καταργήσω τη σάρκα σας με τα αγκάθια της ερήμου»......... και μια ποικιλία  Ziziphus spina-Christi - λέγεται η ακανθώδης τζιτζιφιά του Χριστού.

Ιστορικά
Οι Κινέζοι και Κορεάτες τα χρησιμοποιούσαν για να ανακουφιστούν από προβλήματα του στομάχου και της σπλήνας. Στην Κινέζικη ιατρική παράδοση  θεωρούν πως τα τζίτζιφα τονώνουν το Τσι (την ενέργεια),δυναμώνουν το σώμα, προάγουν την απόκτηση βάρους, βελτιώνουν την αντοχή και τη φυσική κατάσταση του ατόμου. Βέβαια γι΄ αυτούς η πιο σημαντική τους ιδιότητα ήταν η πνευματική ενίσχυση που τους προσέφερε, διότι τους βοηθούσε να καταπολεμήσουν το άγχος, τη νευρικότητα, τις αϋπνίες και την υπερκόπωση. Επίσης στην Κινέζικη βοτανολογία ο άγριος καρπός του τζίτζιφου πιστεύεται ότι βελτιώνει την όψη του δέρματος, το τονώνει και το αναζωογονεί. Έφτιαχναν πολλά γλυκά με βάση το τζίτζιφο, επίσης λικέρ και κρασί.
Οι Ρωμαίοι τα είχαν  σε μεγάλη εκτίμηση. Στην Ελλάδα ήταν γνωστά από τα αρχαϊκά χρόνια ενώ εικάζεται ότι τα τζίτζιφα ήταν τελικά η τροφή των Λωτοφάγων  της Οδύσσειας.
Στην Δύση, η πρώτη γραπτή επιστημονική αναφορά στα Τσίτζιφα  γίνεται το 1753 αλλά  οι θεραπευτικές ιδιότητες των καρπών ήταν γνωστές  πολύ νωρίτερα.
Στην Ευρώπη τα καλλιεργούσαν και μεταποιούσαν αρκετά, σε μαρμελάδες, καραμέλες και γλυκά. Κυρίως όμως τα χρησιμοποιούσαν σαν τονωτικό και αποτοξινοτικό, για πρόληψη κατά των ιώσεων, των παιδικών ασθενειών, να ανακουφίσουν  τον βήχα κ.α.

Καλλιέργεια
Η Τζιτζιφιά, μπορεί να φτάσει σε ύψος και τα 15 μέτρα ανάλογα με την ποικιλία και τις συνθήκες, με πολλά  είδη (πάνω από 50). Ευδοκιμεί σε μεγάλη ποικιλία εδαφών εκτός από τα υγρά και τα πολύ αργιλώδη.  Προτιμά τα γόνιμα και καλά στραγγιζόμενα εδάφη και είναι ανθεκτικό στο ψύχος και την ατμοσφαιρική ρύπανση.  Έχει μεγάλη ανοχή στα πολύ ξηρά εδάφη και είναι ένα  πολύτιμο δέντρο για τους ανθρώπους που ζουν σε τέτοια κλίματα.
Αναπτύσσεται εύκολα, αλλά για  να ωριμάσουν οι καρποί του χρειάζεται μακρύ και θερμό καλοκαίρι.  Ο τρόπος συλλογής τους είναι εύκολος, καθότι αφήνουν τα τζίτζιφα πάνω στα δέντρα μέχρι να στεγνώσουν, να πέσουν και έπειτα τα μαζεύουν από το έδαφος, περίπου όπως μαζεύονταν παλιά οι ελιές.
Διαδίδεται με σπόρους, με μοσχεύματα ή παραφυάδες  που συχνά σχηματίζουν πυκνές συστάδες γύρω από το δέντρο. Τα   μοσχεύματα μπορούν να φυτευτούν έξω απευθείας σε μόνιμες θέσεις  από τον  Νοέμβριο - Ιανουάριο. Δεν χρειάζονται πότισμα παρά μόνο σε πάρα πολύ ξηρές περιοχές, και για μικρό διάστημα. Οι τζιτζιφιές δεν χρειάζονται πολλή φροντίδα και παραμένουν καταπράσινες, με τους από πράσινους σε κόκκινους καρπούς τους, είναι όμορφο θέαμα.  Το δέντρο αντέχει σε ακραίες  θερμοκρασίες  μέχρι και 50ο C.  Μπορούν να καλλιεργηθούν σε ημιορεινές και ορεινές περιοχές, εκεί που άλλες καλλιέργειες δεν ευδοκιμούν και να συμβάλουν  στην αύξηση του εισοδήματος των κατοίκων των περιοχών.

Συστατικά – Θεραπευτικές ιδιότητες
Τα  τζίτζιφα  περιέχουν φλαβονοειδή, γλίσχρασμα (1) σαπωνίνες, σάκχαρα,  βιταμίνες Α, Β2,και  C, ιχνοστοιχείαασβέστιο και σίδηρο.
Οι σπόροι περιέχουν σαπωνίνες  και αιθέρια έλαια.
Ο φλοιός της Τζιτζιφιάς περιέχει τανίνες και είναι στυπτικός
Χρησιμοποιείται  και στη Δυτική και στην Κινέζικη βοτανολογία. Στην Κίνα η ποικιλία  Da Zao  χρησιμοποιείται για να τονώσει τη σπλήνα και το στομάχι, στην αντιμετώπιση της δύσπνοιας, σε σοβαρές συναισθηματικές διαταραχές, σε αδυναμία των νεύρων, για να ισορροπήσει την πίεση, σαν σιρόπι  για να καλύψει τις γεύσεις των δυσάρεστων βοτάνων,κ.ά.  
Στην πραγματικότητα, εάν ο καρπός της άγριας τζιτζιφιάς λαμβάνεται σε καθημερινή βάση, βελτιώνει το χρώμα του δέρματος και τον τόνο, δύο σημεία που δηλώνουν την σωματική ευεξία.
Είναι πολύ θρεπτικός και προστατεύει από αλλεργίες, υπερβολική εφίδρωση, απώλεια όρεξης, πονόλαιμο, βρογχίτιδα, αναιμία και διάρροια.
Επίσης σημαντικό, μειώνει την κατακράτηση υγρών και  θεωρείται φρούτο ανοσοδιεγερτικό, θερμαντικό, αντιμυκητιακό, αντιβακτηριακό, αντισπασμωδικό, αντιφλεγμονώδες, ηρεμιστικό, καρδιοτονωτικό, και ισχυρό αντιοξειδωτικό.
Τα αποξηραμένα φρούτα χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της υπερκόπωσης, την απώλεια της όρεξης, στον πονόλαιμο, τη βρογχίτιδα, την αναιμία, και τη διάρροια. Τα τζίτζιφα έχουν την δύναμη να  αντιστρέφουν τη διαδικασία της νόσου.
Οι σαπωνίνες και τα αλκαλοειδή που περιέχουν τα τζίτζιφα συνδέονται άμεσα με τον καθαρισμό του αίματος και την εξάλειψη των επιβλαβών τοξινών από τον οργανισμό.
Οι άνθρωποι που υποφέρουν από αϋπνία, ή στρες, μπορούν να καταναλώσουν το εκχύλισμα σπόρων της τζιτζιφιάς, που είναι ένα ωραιότατο φάρμακο για την αϋπνία.
Τα φύλλα  χρησιμοποιούνται  για μια σειρά από μολυσματικές ασθένειες, όπως  στη θεραπεία των παιδιών που πάσχουν από τυφοειδή πυρετό, ευλογιά, ιλαρά, ανεμοβλογιά,κ.ά,  γιατί προκαλούν  εφίδρωση και ρίχνουν τον  πυρετό
Το αφέψημα  των φύλλων  σκοτώνει τα παράσιτα και τα σκουλήκια  που προκαλούν διάρροια
Σημαντικό είναι ωστόσο ότι και ο φλοιός του δέντρου επεξεργασμένος, θεωρείται ευεργετικής σημασίας καθώς αν χρησιμοποιηθεί τοπικά σαν πλύση ή και σαν αφέψημα, μπορεί να ανακουφίσει από εγκαύματα, φλεγμονές, πυρετό και πονοκεφάλους.
Το αφέψημα της  ρίζας είναι  αντιπυρετικό, και εξωτερικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πλύσεις ακόμη και  των ματιών, σε φλεγμονές, και σε εγκαύματα. Βοηθά στην ανάπτυξη των μαλλιών.

Χρήση
Οι καρποί της Τζιτζιφιάς χρησιμοποιούνται νωποί, ξηροί και κονσερβοποιημένοι.  Έχουν μια πληθώρα χρήσεων, μαγειρική και φαρμακευτική.
Ο καρπός μπορεί να καταναλωθεί νωπός, αποξηραμένος, καραμελωμένος και κάποιοι φτιάχνουν τουρσί τζίτζιφο, ξύδι και κρασί.
 Γίνεται σιρόπι, καραμέλες, ξύδι, κρασί, και τουρσί. 
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί νωπό ή αποξηραμένο αφού αφαιρεθεί το κουκούτσι και σαν εναλλακτικό συστατικό σε σαλάτες, σάλτσες και γιατί όχι και παραδοσιακές συνταγές όπως το στιφάδο, ο κόκορας κρασάτος και το ψητό φούρνου. Σίγουρα το σιρόπι του μπορεί να γλυκάνει πολλά από τα σιροπιαστά μας και είναι και ένα πολύ υγιεινό σνακ για τις βραδυνές μας υπογλυκαιμίες.

Πως τα έφτιαχνε γιαγιά.
Τα μάζευε περίπου τέλη Σεπτέμβρη με αρχές Οκτώβρη, όταν θα γίνονταν κόκκινο - καφέ στο χρώμα. Τα ζεμάτιζε μέσα σε νερό με φασκόμηλο, ρίγανη, θυμάρι για να πάρουν αρώματα και να σκοτωθούν πιθανά μικρόβια. Στο τέλος έβαζε λίγο λάδι στον κορυφή και τα έβγαζε με την τρυπητή κουτάλα. Το λάδι δημιουργούσε μία κρούστα στην εξωτερική επιφάνεια των τζίτζιφων που τα θωράκιζε για πιθανές μελλοντικές προσβολές από μικρόβια. Μετά τα άπλωνε σε ένα ταψί, τα κάλυπτε με ένα τούλι και τα άφηνε στον ήλιο μέχρι να αποξηρανθούν. Μπορεί να διατηρηθεί για ένα χρόνο σε πολύ καλή κατάσταση.

Προφυλάξεις:
Τα τζίτζιφα αποφεύγονται σε καταστάσεις όπου υπάρχει κατακράτηση υγρών και αερίων, π.χ κολίτιδας.
Δεν πρέπει να καταναλώνεται από άτομα που πάσχουν από διαβήτη καθώς οι σύνθετοι υδατάνθρακες που περιέχει επηρεάζουν αρνητικά τα σάκχαρα του αίματος.

(1)    Γλίσχρασμα: είναι ουσία η οποία προστατεύει τους βλεννογόνους πολλών συστημάτων του ανθρώπινου οργανισμού από τους ερεθισμούς και τις φλεγμονές. Αποτελείται από μεγαλομόρια σακχάρων τα οποία όταν έρχονται σε επαφή με το νερό παράγουν μια κολλώδη μάζα σαν ζελατίνα. Ασκούν  προστατευτική και καταπραϋντική δράση στους βλεννογόνους του πεπτικού, του λαιμού, των πνευμόνων, αλλά και του ουροποιητικού. Χαλαρώνουν την εσωτερική επένδυση του εντέρου προκαλώντας μια λειτουργία ανακλαστική ακόμα και στα νεύρα της σπονδυλικής στήλης. Το Καλαμπόκι (Zea mays), ο Κάλαμος (Acorus calamus) το Χαμομήλι (Matricaria chamomilla) και η Μολόχα (Malva silvestris) είναι βότανα τα οποία έχουν γλίσχρασμα και είναι  γνωστά για τις μαλακτικές τους ιδιότητες . 



Τρίτη, 28 Αυγούστου 2018

Αρενάρια


                 Αρενάρια (arenaria rubra ή Spergularia rubra)
Είναι ένα μικρό φυτό που σε ύψος φθάνει τα είκοσι εκατοστά. Τα άνθη του καλοκαίρι είναι κόκκινα.
H λατινική ονομασία του βοτάνου είναι Arenaria rubra (Αρενάρια η ερυθρά). Συνώνυμό της είναι η Spergularia rubra. Ανήκει στην οικογένεια των Καρυοφυλλωδών. Τη συναντούμε με τις κοινές ονομασίες Μελιγόνι, Αλσίνη, Μελίγονο, Αμμόφυτο.
Περιγραφή
Η Αρενάρια βλαστάνει σε αμμώδη χώματα και πολλαπλασιάζεται εύκολα με σπόρο.
Είναι μικρό κολλώδες φυτό το ύψος του οποίου κυμαίνεται από 4 – 25 εκατοστά και είναι λίγο τριχωτό. Το στέλεχός του βρίσκεται ξαπλωμένο στο έδαφος και έπειτα ορθώνεται.
Τα φύλλα του είναι μικρά νηματοειδή, ωοειδή αντίθετα, επίπεδα και από τις δύο όψεις, λεία ή χνοώδη, άδενωτά. Το μήκος τους κυμαίνεται από 0,5-2,5 εκατοστά και το πλάτος τους λίγα χιλιοστά. Τα άνθη του φυτού μικρά λευκά, ροζ ή κόκκινα. Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα (έχουν και αρσενικά και θηλυκά όργανα) και γονιμοποιούνται από μύγες τα έντομα.
Ο καρπός είναι «κάψα» μήκους 0,5 εκατοστού που περιέχει καφέ σπόρους φακοειδείς, πιεσμένους, το μήκος των οποίων δεν υπερβαίνει το μισό χιλιοστό.
Στην Ελλάδα υπάρχουν πολλά είδη των οποίων δεν είναι γνωστές οι θεραπευτικές Ιδιότητες. Πάντως είναι φυτά πολύ συγγενικά.
Δεν μπορεί να αναπτυχθεί σε σκιά. Προτιμά ξηρό ή υγρό έδαφος και μπορεί να ανταπεξέρχονται σε συνθήκες ξηρασίας. Το φυτό μπορεί να ανεχθεί τη θαλάσσια έκθεση.

Συστατικά – χαρακτήρας
Περιέχει φλαβονοειδή, αρωματική ρητίνη, ανθοκυανιδίνες, άφθονα μέταλλα, σαπωνίνες, κουμαρίνες, χλωριούχο κάλι και ανθρακικά άλατα σε μεγάλη ποσότητα. Η ρητινώδης αρωματική πιθανώς, είναι και η δραστική ουσία του βοτάνου.
Οι σπόροι του φυτού είναι βρώσιμοι. Αποξηραμένοι και αλεσμένοι μπορούν να δώσουν αλεύρι για την παρασκευή ψωμιού όταν δεν υπάρχει τίποτε άλλο. Για τον λόγο αυτό χαρακτηρίζεται και «τροφή της πείνας».

Ιστορικά στοιχεία
Βότανο γνωστό εδώ και εκατοντάδες χρόνια. Το 1753 ο Λινναίος ονομάζει το φυτό Arenaria rubra και ο Κάρελ Πρεσλ το μετονόμασε Spergularia rubra το 1819. «Spergularia» σημαίνει παρόμοιο με το γένος «Spergula».
Θεραπευτικές ιδιότητες και ενδείξεις
Η Αρενάρια ανθίζει το καλοκαίρι, από τον Μάιο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιείται ολόκληρο το φυτό αποξηραμένο. Συλλέγεται την εποχή της ανθοφορίας του.
Το βότανο έχει διουρητικές και αντισηπτικές ιδιότητες.
Αποξηραμένο το φυτό χρησιμοποιείται κατά της λιθίασης, της καταρροής οξείας μορφής. Έχει επίσης ιδιότητες κατά της δυσουρίας της κυστίτιδας ενώ βοηθά στην καταπράυνση των νεφρικών πόνων.
Αφαιρεί τις πέτρες των νεφρών. Το βότανο έχει την ιδιότητα να χαλαρώνει τους μυς των τοιχωμάτων των σωληνίσκων του ουροποιητικού. Ετσι δρα κατά της λιθίασης και της καταρροής οξείας μορφής. Για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα  του βοτάνου και για να την αποφυγή πιθανών μολύνσεων την Αρενάρια την συνδύαζαν με Αρκτοστάφυλλο, μαύρη Σταφίδα, Πεντάνευρο (ουρά του αλόγου), Σημύδα ή Χρυσόβεργα.
Είναι επίσης αποτελεσματική στην εξάλειψη του ουρικού οξέος και ως τονωτικό σε περιπτώσεις ρευματισμών. Βοηθά στην υπέρταση.

Παρασκευή και δοσολογία
Παρασκευάζεται ως έγχυμα ή αφέψημα.
Έγχυμα: Ρίχνουμε σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό μία με δύο κουταλιές της σούπας αποξηραμένο βότανο και το σκεπάζουμε για 10 λεπτά. Σουρώνουμε και πίνουμε τρεις φορές την ημέρα.
Αφέψημα: Βράζουμε σε ένα λίτρο νερό 40 γραμμάρια αποξηραμένου βοτάνου για ένα λεπτό. Σουρώνουμε και το πίνουμε τρεις φορές την ημέρα.

Προφυλάξεις
Δεν αναφέρονται παρενέργειες. Τηρούμε τη  συνιστώμενη δοσολογία.
ARENARIA LEUCADIA
Είναι ένα όμορφοφυτό που φύεται μόνο στο βόρειο μέρος του νησιού της Λευκάδας, στην άμμο, γνωστό με το επιστημονικό όνομα Arenaria Leucadia Phitos & Strid 1994 της οικογένειας Caryophyllaceae.  Έχει μια παράξενη απόχρωση του πράσινου, με άσπρα, μικρά άνθη. Μοιάζει με ένα αστεροειδή που ξεχάστηκε στην παραλία. Δίπλα στα βότσαλα, στα φύκια, στην απεραντοσύνη του πελάγους. 
Το φυτό μελέτησαν και ταξινόμησαν ο ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών Δημήτρης Φοίτος και η βοτανολόγος Arne Strid χαρίζοντάς του το όνομα της Λευκάδας, μιας και το συνάντησαν για πρώτη φορά στη Λευκάδα το 1994 κοντά στο ακρωτήριο Γυράπετρα.
Είναι το μοναδικό τοπικό ενδημικό φυτό του νησιού.
Η Τρίγκου, το 2006, την εντόπισε σχεδόν σε όλο το μήκος της Β και Δ παραλιακής ζώνης της λιμνοθάλασσας που βρίσκεται κοντά στην πόλη της Λευκάδας και σε τρεις ακόμη παραλίες των δυτικών ακτών του νησιού. Μη επιβεβαιωμένες θέσεις αναφέρονται από τα ορεινά της Λευκάδας και από την Κεφαλονιά (Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων και Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας, 2009).
Οι μικροί πληθυσμοί που σχηματίζει δεν ξεπερνούν συνολικά τα 1000 άτομα (Τρίγκου, 2006). Επιπλέον, αν και δεν κινδυνεύει άμεσα από τον τουρισμό, καθώς η περίοδος ανθοφορίας της τελειώνει πριν καταφθάσουν οι ορδές των λουόμενων, οι βιότοποί της υποβαθμίζονται συνεχώς από απορρίμματα, έργα τουριστικής υποδομής και καταπάτηση με μηχανοκίνητα μέσα. Γι’ αυτό άλλωστε συμπεριλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων και Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας, όπου προτείνεται η κατάταξή της στην κατηγορία των Κινδυνευόντων, και στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000», στο οποίο ανήκει και η ευρύτερη περιοχή της λιμνοθάλασσας της Λευκάδας.
http://www.kolivas.de

Πέμπτη, 9 Αυγούστου 2018

5η Εκδήλωση ενδιαφέροντος από τον Δήμο Λευκάδας για την περισυλλογή των ανεπιτήρητων ζώων


Από το my lefkada

Ο Δήμος Λευκάδας προτίθεται να προβεί στην απευθείας ανάθεση εργασίας          «περισυλλογή και σταυλισμό ανεπιτήρητων παραγωγικών ζώων» των δημοτικών ενοτήτων Δήμου Λευκάδας προκειμένου να αντιμετωπιστεί το χρόνιο πρόβλημα των ανεπιτήρητων παραγωγικών ζώων .
Κριτήριο κατακύρωσης ορίζεται η πλέον συμφέρουσα από οικονομικής άποψης προσφορά βάσει τιμής (χαμηλότερη τιμή) και εφόσον πληρούνται οι όροι και οι τεχνικές προδιαγραφές που   περιγράφονται στην αριθμ.1/2018 μελέτη  του Δήμου.
  1. Ο ανάδοχος πρέπει να έχει άδεια λειτουργίας κτηνοτροφικής εγκατάστασης και άδεια κυκλοφορίας και όλες τις απαραίτητες εγκρίσεις για το όχημα που θα χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά των ζώων.
  2. Για κάθε μετάβαση στα όρια του Δήμου, που θα αφορά στην περισυλλογή και μεταφορά των ανεπιτήρητων βοοειδών από τα δημοτικά διαμερίσματα στις εγκαταστάσεις του, θα λαμβάνει το ποσό των τριακοσίων (300,00) €.
  3. Για κάθε μετάβαση στα όρια του Δήμου, που θα αφορά στην περισυλλογή και μεταφορά των ανεπιτήρητων αιγοπροβάτων από τα δημοτικά διαμερίσματα στις εγκαταστάσεις του, θα λαμβάνει το ποσό των εκατόν πενήντα  (150,00) €.
  4. Για κάθε ζώο που θα περισυλλέγει και  για χρονικό διάστημα δέκα (10) ημερών, για τον σταυλισμό και την εκτροφή του, θα λαμβάνει το ποσό των τριάντα (30,00) €ημερησίως για τα βοοειδή και δέκα (10) € ημερησίως για τα αιγοπρόβατα,.
  5. Μετά την παρέλευση των δέκα (10) ημερών που προβλέπονται σύμφωνα με την νομοθεσία και εφόσον δεν εμφανιστεί ο ιδιοκτήτης των ανεπιτήρητων ζώων, τα ζώα θα οδηγούνται προς εκποίηση ή σφαγή. Σε αυτές τις περιπτώσεις το 1/3 (33,33%) της αξίας των ζώων (σε χρήματα ή σε κρέας αντιστοίχως) θα λαμβάνει ο Δήμος και το 2/3(66,66%) ο ανάδοχος.
Παρακαλούμε τους ενδιαφερόμενους όπως υποβάλλουν την προσφορά τους στο πρωτόκολλο του Δήμου Λευκάδας , σε σφραγισμένο φάκελο, με την ένδειξη :
ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ-ΠΕΡΙΣΥΛΛΟΓΗΣ & ΣΤΑΥΛΙΣΜΟΥ ΑΝΕΠΙΤΗΡΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΖΩΩΝ
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΗΜΟ ΛΕΥΚΑΔΑΣΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΤΜΗΜΑΤΟΠΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣΑ.ΤΖΕΒΕΛΕΚΗ & ΥΠ. ΚΑΤΩΠΟΔΗ31100 ΛΕΥΚΑΔΑ
μέχρι και την 31/08/2018  ημέρα Παρασκευή  και ώρα 14:30 .Στο εσωτερικό μέρος του φακέλου θα βρίσκεται συμπληρωμένο το έντυπο οικονομικής προσφοράς που περιλαμβάνεται ως υπόδειγμα στην αριθμ.1/2018 μελέτη του Δήμου.
Η αποσφράγιση θα γίνει την 06/09/2018 ημέρα Πέμπτη και ώρα 12:30  π.μ στο Διοικητήριο.
Πριν την κατάθεση των προσφορών, καλούνται οι ενδιαφερόμενοι να προσέλθουν στο γραφείο του Αυτοτελούς τμήματος Τοπικής Οικονομικής Ανάπτυξης  του Δήμου Λευκάδας, όλες τις εργάσιμες ημέρες και ώρες για να παραλάβουν αντίγραφα της σχετικής μελέτης  .
Πληροφορίες: κα  Δρακάτου Μαρία ,τηλ. 2645360582.
Λευκάδα 6/7/2018
Ο Αρμόδιος ΑντιδήμαρχοςΜάρκος Νικητάκης

Τετάρτη, 4 Ιουλίου 2018

ΙΟΥΛΙΟΣ


 Ο Ιούλιος ή Ιούλης ή Θερνόν (ποντιακά, συναντάται και ως Χορτοθέρτς), είναι ο έβδομος μήνας του έτους κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό Ημερολόγιο και έχει 31 ημέρες.

Αρχικά ήταν ο πέμπτος μήνας του Ρωμαϊκού Ημερολογίου, εξ ου και η ονομασία του Quintilis (Πέμπτος). Με την προσθήκη των μηνών  Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου από τον Νουμά Πομπίλιο, έγινε ο έβδομος μήνας του Ρωμαϊκού Ημερολογίου.
Ιούλιος ονομάσθηκε με πρόταση του Μάρκου Αντωνίου, που αποδέχθηκε η Ρωμαϊκή Σύγκλητος μετά τη δολοφονία του Ιουλίου Καίσαρα (ο οποίος γεννήθηκε στις  7 του μήνα αυτού).

Στην Αρχαία Ρώμη γιορτάζονταν:
Οι Nonae Caprotinae ή Caprotinia, προς τιμή της Ήρας, με γιορτές που συμμετείχαν μόνο γυναίκες (οι Ρωμαίες πατρίκιες με τις σκλάβες τους).
Στην Αρχαία Αθήνα ο Ιούλιος αντιστοιχούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Σκιροφοριώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Εκατομβαιώνα. Ο Σκιροφοριών ήταν ο τελευταίος μήνας του έτους και ο Εκατομβαιών ο πρώτος.
Στο διάστημα αυτό στην Αθήνα γιορτάζονταν τα:
Διισωτήρια στον Πειραιά, προς τιμή του Διός Σωτήρος και της Αθηνάς Σώτειρας, με ταυροθυσίες και λεμβοδρομίες.
Διισωτήρια στην Αθήνα, την τελευταία μέρα του έτους, με προσφορά θυσίας στον Δία και παρουσίαση των νέων αρχόντων που είχαν προκύψει κατόπιν κληρώσεως από τους Αθηναίους πολίτες και θα αναλάμβαναν την εξουσία από την επομένη.
Εκατόμβαια, προς τιμή του Απόλλωνα. Το όνομα προέρχεται από την εκατόμβη, που σημαίνει τη θυσία εκατό βοδιών ή ταύρων.
Ηράκλεια, προς τιμή του Ηρακλή, με αγώνες στην πεδιάδα του Μαραθώνα.
Κρόνια, προς τιμή του Κρόνου.

Ονόματα
Στην αγροτική Ελλάδα ο Ιούλιος ονομάζεται:
Αλωνάρης, Αλωνιστής, Αλωνητής, Αλωνιάτης και Αλωνεύτης, διότι την εποχή αυτή γίνεται το αλώνισμα των δημητριακών.
Στα ορεινά της πατρίδας μας συναντάται και με την ονομασία Θεριστής, καθώς λόγω των ψυχρού κλίματος ο θερισμός γίνεται τον Ιούλιο.
Στη Ρόδο τον ονομάζουν και Φουσκομηνά ή Χασκομηνά, επειδή αρχίζουν φουσκώνουν ή να χάσκουν τα σύκα, δηλαδή να ωριμάζουν και να ανοίγουν.
Στη Νάξο και τη Χίο ο Ιούλιος αναφέρεται και ως
Γυαλιστής, επειδή ωριμάζουν τα σταφύλια και γυαλίζει η ρώγα τους.
Δευτερόλης ή Δευτερογιούλης, επειδή είναι ο δεύτερος μήνας του καλοκαιριού.
Αηλιάς ή Αηλιάτης, λόγω της γιορτής του Προφήτη Ηλία στις 20 Ιουλίου.

Ο Ιούλιος στην Ελληνική λαογραφία
Οι εποχιακές αλλαγές είχαν για τους αρχαίους τεράστια σημασία, ιδιαίτερα μετά την εμφάνιση της γεωργίας αφού η σπορά, η συγκομιδή και οι άλλες  γεωργικές ασχολίες εξαρτιόνταν από τις αλλαγές των εποχών. Λόγω των γεωργικών αυτών ασχολιών ο Ιούλιος ονομάζεται και  Αλωνάρης  ή  Αλωνιστής  αφού στον μήνα αυτό γίνεται το αλώνισμα των δημητριακών. Παλαιότερα, όταν δεν υπήρχαν οι σύγχρονες μηχανές οι γεωργοί μας καθάριζαν από τα αγριόχορτα το αλώνι που βρίσκονταν σε μέρος που να το φυσούν οι περισσότεροι άνεμοι και ήταν στρωμένο με πέτρα ή συχνότερα με χώμα. Όπως γράφει σ’ ένα του ποίημα και ο Γεώργιος Δροσίνης (1859-1951): «Στ’ αλώνια καλοσάρωτα / και ξεχωρταριασμένα / θα ξαπλωθούν οι θημωνιές/ξανθόμαλλες πλεξίδες».

Το αλώνισμα
Το αλώνι είχε σχήμα κυκλικό και στη μέση βρίσκονταν το «στρέντζερο» ή το «στρογερό», το ξύλινο δοκάρι γύρω από το οποίο έτρεχαν τα ζώα που θα αλώνιζαν τα στάχυα. Τα βόδια, τα άλογα, τα γαϊδούρια ή τα μουλάρια που χρησιμοποιούνταν ήταν ζεμένα το ένα δίπλα στο άλλο και γυρνούσαν γύρω από το κεντρικό στύλο ποδοπατώντας έτσι τα στάχυα. Πολλές φορές χρησιμοποιούσαν και την «δοκάνα», μια ειδικά διαμορφωμένη πλατφόρμα που θρυμμάτιζε τα στάχυα. Κατόπιν με ένα δικριάνι σαν φτυάρι ξεκινούσε το λίχνισμα, η διαδικασία που ξεχώριζε τον καρπό από το άχυρο με την βοήθεια του ανέμου. Σύμφωνα, πάντως, με τα έθιμα του αλωνισμού δεν κάνει να έρθει στο αλώνι γυναίκα με ρόκα γνέθοντας γιατί «είναι ξωτικιά και διώχνει τον άνεμο και δεν μπορούν να ανεμίσουν (λιχνίσουν)». Πολλά από τα έθιμα αυτά προέρχονται μάλιστα από τα αρχαιοελληνικά Θαλύσια, προς τιμήν της Δήμητρας. Με το λίχνισμα, όμως, συνδέεται και ο προφήτης Ηλίας που διαφεντεύει τους ανέμους, γι’ αυτό άλλωστε ο Ιούλιος ονομάζεται και  Αηλιάτης  ή Αηλιάς.

Στην Κρήτη
Τα αλώνια ήταν ακαλλιέργητες εκτάσεις. Συνήθως τα φτιάχνανε σε μέρη που φυσά αέρας ώστε να διευκολύνεται το λίχνισμα. Το σχήμα τους πάντα ήταν κυκλικό. To αλώνι έπαιρνε πάντα το όνομα του ιδιοκτήτη και κατ επέκταση δημιουργούταν τοπωνύμιο.
Τα αλώνια γίνονταν περιμετρικά με όρθιες πλάκες χωμένες στη γη τη μια δίπλα στην άλλη , αφήνοντας κενό στη νοτική πλευρά για να σπρώχνουν τα άχερα και να τα βγάζουν έξω από το αλώνι, τα καθάριζαν από τα χόρτα, τα κατάβρεχαν με νερό και τα άλειφαν με κοπριά βοδιών (αραιωμένη Βουτσά -σβουνιά). Το αλώνισμα ήταν επίπονη και δύσκολη δουλειά γιατί έπρεπε να γίνεται το καταμεσήμερο με τη δυνατή ζέστη για να κόβονται τα στάχια ευκολότερα. 
βολόσυρος
Τα βούγια (βόδια), τα μουλάρια γύριζαν ολημερίς στο αλώνι και έσερναν το βωλόσυρο. Δυο πλατιές μακρόστενες σανίδες, λίγο γυριστές μπροστά με κοφτερές πέτρες από κάτω και αργότερα με πριονωτές λάμες, που έκοβαν τα στάχια σε ψιλά άχυρα και τα ξεχώριζαν από τον καρπό. Πάνω στο βωλόσυρο, μόνιμα, έπρεπε να είναι κάποιος για να βαραίνει και να κρατά με το σχοινί τα βόδια και να τα οδηγεί γύρω γύρω στο αλώνι, ενώ συγχρόνως έριχναν και νέα δεμάτια. «έπρεπε να έχομε τ’ αμέντε μας, μη τυχόν τα βούγια κάνουν την ανάγκη τους και είχαμε το βουτσολόγο έτοιμο για να μην λερωθεί η σοδιά ειδάλλως ήπρεπε να καθαρίσομε με τα χέρια μας . Τα βόδια φορούσαν χόρτινες μουστούχες, για να μην τρώνε και καθυστερούν. Τα κοπέλια συνορίζονταν πιο θα πρωτοβγεί στο βολόσυρο μα ήκανε κάψα και κατεβαίνανε γρήγορα.»

Όταν τελείωναν με το αλώνισμα βάζανε στη μέση στο αλώνι ένα μεγάλο σωρό καρπό και άχερα. Για το πρώτο ξεχώρισμα από τους κοντύλους χρησιμοποιούσαν τα ντυχάλια. Μετά πιάνανε τα θρηνάκια και άρχιζε το λίχνισμα πετώντας ψηλά το αλώνισμα. Ο αέρας χώριζε τον καρπό από το άχερο . ο καρπός έμενε στα πόδια του λιχνιστή και το άχερο συγκεντρωνόταν πιο πέρα.
Μετά το λίχνισμα κοσκίνιζαν το στάρι με το Βολίστη . Μετά μάζευαν τον καρπό τον έβαζαν στα σακιά το πήγαιναν στο σπίτι πήγαινε για πλύσιμο, στέγνωμα στον ήλιο ,κοσκίνισμα με το νειροκόσκοινο, καθάρισμα, και άλεσμα στο χειρόμυλο ή στον αλευρόμυλο.
Σήμερα, φυσικά, έπαψε ο παλιός τελετουργικός τρόπος του θέρους και του αλωνισμού. Είναι τώρα τα μηχανήματα, που έφτασαν και στο πιο απρόσιτο χωριό, τα οποία ξερίζωσαν και παραμέρισαν κάθε παλιά συνήθεια.
Τον Ιούλιο κάνει πολύ ζέστη, τα «Κυνικά καύματα» που λένε. Τ’ όνομά τους το χρωστούν στον αστερισμό του «Μεγάλου Κυνός» που αυτόν τον καιρό το πιο λαμπρό του αστέρι, ο Σείριος, συμπίπτει ν’ ανατέλλει μαζί με τον ήλιο, με αποτέλεσμα να έχουμε τις μεγαλύτερες ζέστες του χρόνου. Η μεγάλη ζέστη, όμως, του μήνα αυτού κάνει να ωριμάζουν οι καρποί.

Το Αφήλιο της Γης
Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου (γύρω στις 3 του μήνα) η Γη μας βρίσκεται στο πιο απομακρυσμένο σημείο της ετήσιας τροχιάς της, στο αφήλιο της δηλαδή, γεγονός που δεν πρέπει να ξενίζει κανέναν αφού η απόστασή μας από τον Ήλιο δεν σχετίζεται με τις θερμοκρασίες που επικρατούν πάνω στη Γη. Αυτό, όπως είναι γνωστό, οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην κλίση του άξονα της Γης κι όχι από του αν βρισκόμαστε στο αφήλιο ή στο περιήλιο της γήινης τροχιάς. Έτσι στη διάρκεια του Καλοκαιριού ο Ήλιος ευνοεί το βόρειο ημισφαίριο, οι ακτίνες του πέφτουν πάνω μας περισσότερο κάθετα και ενώ εμείς έχουμε Καλοκαίρι, στο νότιο ημισφαίριο έχουν Χειμώνα.

Προφήτης Ηλίας
Ο προφήτης Ηλίας, του οποίου η μνήμη γιορτάζεται στις 20 του μήνα, είναι συνδεδεμένος και με τις βροχές και με τις κορυφές των βουνών. Σε κάθε περιοχή θα βρούμε κι από ένα ξωκλήσι του. Από την αρχαιότητα άλλωστε οι κορυφές ήταν κέντρα λατρείας και ταυτίζονταν με τον Δία που ήταν επίσης και θεός των μετεωρολογικών φαινομένων, εξ ου και οι ονομασίες του ως  ΝεφεληγερέτηςΥέτιος και Κεραύνιος, ιδιότητες που οι νεοέλληνες, αλλά και οι Σλάβοι, αποδίδουν και στον προφήτη Ηλία.
Ο Αϊ-Λιάς θεωρείται ο Άγιος της βροχής γι’ αυτό όταν το καλοκαίρι επικρατεί μεγάλη ξηρασία, με κίνδυνο να καταστραφεί κάθε γεωργική παραγωγή, τη μέρα της γιορτής του εκκλησιάζονται, κάνουν λιτανεία την εικόνα του Αγίου και παρακλήσεις για να βρέξει.
Σύμφωνα με μια παράδοση που αναφέρει ο Γεώργιος Ν. Αικατερινίδης:
«Οι βροχές και τ’ αστροπελέκια από τον προφήτη Ηλία γίνονται. Ξαπλώνει στα σύννεφα και κοιμάται, όταν είναι να καλοσυνέψει ο καιρός. Μα όταν είναι για νερό, τρέχει με τ’ αμάξι του στον ουρανό και γι’ αυτό βροντάει… Όταν βροντάει, είναι που με το πύρινο αμάξι του κυνηγάει τη Λάμια να τη σκοτώσει, για να μην καταστρέψει τα σπαρτά των ανθρώπων. Οι αστραπές που πέφτουνε τότες είναι οι πύρινες σαγίτες που ρίχνει στη Λάμια ο άγιος».
— Γεώργιος Ν. Αικατερινίδης

Για τον προφήτη Ηλία υπάρχει η εξής παράδοση. Ο Αϊ – Λιάς ήταν ναύτης και επειδή έπαθε πολλά στη θάλασσα και πολλές φορές θα πνιγόταν βαρέθηκε τα ταξίδια και αποφάσισε να πάει στο μέρος που να μην ξεύρουν τι είναι θάλασσα και τι είναι καράβια. Βάνει, λοιπόν, το κουπί στον ώμο και βγαίνει στη στεριά και όποιον απαντούσε τον ρωτούσε τι είναι αυτό που βαστάει.
Όσο του έλεγαν “κουπί” τραβούσε ψηλότερα, ώσπου έφτασε στην κορυφή του βουνού. Ρωτά τους ανθρώπους που βρίσκονταν εκεί τι είναι και αυτοί του είπαν ότι είναι “ξύλο”. Κατάλαβε, λοιπόν, πως αυτοί δεν είχαν δει ποτέ τους κουπί και έμεινε μαζί τους, εκεί ψηλά.
Μια άλλη παράδοση θρησκευτική αναφέρει πως ο προφήτης Ηλίας, ενώ βρισκόταν στην έρημο κατά την εποχή της μεγάλης ξηρασίας που είχαν εξαπολύσει ο Θεός κατά του ασεβούς Βασιλιά Αχαάβ, τρεφόταν με ψωμί που του κουβαλούσαν τα κοράκια. Γι’ αυτό ο λαός πιστεύει πως τα κοράκια που συμπίπτει να φεύγουν από τον τόπο μας τις μέρες εκείνες πηγαίνουν στάχυα στον Προφήτη Ηλία. Πιστεύουν πως από την ημέρα εκείνη ο καιρός κάνει στροφή προς το χειμώνα “Τ’ Αϊλιός γύρνα ν’ κάπα αλλιώς”.
Ο Προφήτης Ηλίας θεωρείται προστάτης των γουνοποιών γιατί με την μηλωτή του (δορά προβάτου από την αρχαία λέξη μήλο = πρόβατο) επιτελούσε θαύματα και με αυτή κτύπησε τον ποταμό Ιορδάνη και αμέσως σχίστηκε στο μέσο και έγινε δρόμος και πέρασε από ξηράς στην άλλη όχθη μαζί με τον Ελισσαίο και άλλους πενήντα ανθρώπους.
Γεώργιος Μ. Μπόντας
Τέως Δ/ντής της Μανουσείου Δημόσιας Βιβλιοθήκης
Σιάτιστας – Λαογράφος

Άλλες γιορτές
Δεν είναι, όμως, μόνο ο προφήτης Ηλίας που γιορτάζεται τον Ιούλιο. Πολλές από τις μεγάλες γιορτές του μήνα είναι αφιερωμένες στους άγιους «ιατήρες» αρχίζοντας γιατρούς Κοσμά και Δαμιανό την πρώτη του μήνα. Ονομάστηκαν Ανάργυροι, γιατί δεν έπαιρναν χρήματα για αμοιβή των υπηρεσιών τους, “Δωρεάν ελάβατε, δωρεάν δότε ημίν”.
Η αφιλοκερδής δραστηριότητά τους εξόργισε τον έπαρχο ο οποίος τους ζήτησε τον 3ο αιώνα να αποκηρύξουν την πίστη τους, κι όταν αυτοί αρνήθηκαν τους βασάνισε και στο τέλος τους αποκεφάλισε.
Στις 2 Ιουλίου, γιορτή της καταθέσεως της εσθήτας της Θεοτόκου, κοινώς λεγόμενη της «Καψοδεματούσας», δεν αλωνίζουν και διηγούνται παραδόσεις περί τιμωρίας «του Παπά με τα χερόβολα στ’ αλώνι».
Δεν αλωνίζουν, επίσης, κατά τη γιορτή της Αγίας Κυριακής (7 Ιουλίου) διότι το ψωμί γίνεται μαύρο.
Στις 17 του μήνα γιορτάζεται η μνήμη της Αγίας Μαρίνας η οποία «ξε-μαραίνει», αναζωογονεί δηλαδή, τα καχεκτικά παιδιά. Στη γιορτή της στο Θησείο συνήθιζαν να περνούν ξάγρυπνοι τη νύχτα όσοι είχαν άρρωστα παιδιά, αλλάζοντας τα ρούχα τους μπροστά στην εικόνα της. Στο Δεμάτι της Ηπείρου, μετά τη Θεία Λειτουργία, θυσιάζουν βόδι. Ο ιερέας «διαβάζει» το ζώο και η σφαγή γίνεται σε βόθρο τον οποίο ανοίγουν στην αυλή της εκκλησίας.
Και οι γιορτές συνεχίζονται με την οσιομάρτυρα Αγία Παρασκευή που σύμφωνα με την παράδοση θεραπεύει τα μάτια και της οποία η μνήμη εορτάζεται στις 26 του μήνα. Στα χωριά της Κυζίκου της Μ. Ασίας γίνονταν τελετές μαιναδισμού μετ' αλαλαγμού και ενθέου χορίας: Εκσταση και Ενθουσιασμός... μια επιβίωση του Χορού των Βακχών που βλέπουμε στο θέατρο. (Ο ενθουσιασμός των διονυσιακών τελετών παράγεται από την έν-θους «των εν+θεός». Σήμαινε κατέχομαι εντός μου από «θεϊκό πνεύμα» κι έτσι η ψυχή μου υποχρεωτικά εξ-ίσταται: βρίσκεται σε κατάσταση έκστασης όπως αυτή... της Πυθίας). Οι γυναίκες στο Βαθύ της Κυζίκου πάθαιναν την «τρέλα του Βαθιού»: πιάνονταν με τα δύο χέρια από το τέμπλο και κτυπούσαν το κεφάλι τους πάνω στις εικόνες. «Ενθουσιασμένες», σε «έκσταση», έβγαιναν από τον ναό χοροπηδώντας. Τριγύριζαν στο χωριό ως μαινάδες κι αλίμονο στο σερνικό που θα συναντούσαν.

Μια ημέρα αργότερα γιορτάζεται κι ένας άλλος ιατρός που ασκούσε την ιατρική ως φιλανθρωπία κι ο οποίος αποκεφαλίστηκε το έτος 305. Πρόκειται για τον Άγιο Παντελεήμονα του οποίου η ιδιότητα είναι εμφανής και από την παροιμία «κουτσοί, στραβοί στον άγιο Παντελεήμονα». Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και η ανθρωπολόγος  Λίντα Παπαγαλάνη:
«Η θρησκευτική λαϊκή παράδοση κρατά ζωντανή τη θαυματουργική χαριτοδότηση των αγίων, όπως και των αρχαίων θεοτήτων. Με ευχές, τελετικά δρώμενα και προσφορές, οι πιστοί προσπαθούν, σ’ ένα συνδυασμό ευλάβειας, πίστης, φόβου και προσωπικής ωφέλειας, να διασφαλίσουν την συνεπικουρία των θείων δυνάμεων».
— Λίντα Παπαγαλάνη

Παροιμίες
 «Ο Αηλιάς κόβει σταφύλια και η Αγία Μαρίνα σύκα».
 «Αλωνάρη με τα 
αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια».
«Τζίτζιρας ελάλησε, άσπρη ρόγα γυάλισε».
«Τον Ιούλη κι οι γριές κάνουνε ξετσιπωσιές».
«Από τ' Αι-Λιος ο καιρός γυρίζει αλλιώς».
«Γαμπρός αλωναριάτικος, κακό χειμώνα βγάνει».
«Έτσι το ‘χει το λινάρι να ανθεί τον Αλωνάρη».
«Η καλή αμυγδαλιά ανθίζει το Γενάρη και βαστάει τ' αμύγδαλα όλο τον Αλωνάρη».
«Κάλλιο λόγια στο χωράφι , παρά ντράβαλα (φασαρίες) στ' αλώνι».
«Κάτσε κότα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη».
«Κότα πίτα το Γενάρη, κόκορα τον Αλωνάρη».
«Κότα, χήνα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη».
«Μικρό-μικρό τ' αλώνι μου, και να ‘ναι μοναχικό μου».
«Ο άη-Λιας κόβει σταφύλια και η αγία Μαρίνα σύκα».
«Ο Θεριστής θερίζει, ο Αλωνάρης αλωνίζει κι ο Αύγουστος ξεχωριζει».
«Όρνιθα το Γενάρη, κέφαλος τον Αλωνάρη».
«Που μουχτάει τον Χειμώνα‚ χαίρεται τον Αλωνάρη».
«Πρωτόλη (Ιούνιε), Δευτερόλη(Ιούλιε) μου, φτωχολογιάς ελπίδα».
«Στο κακορίζικο χωριό τον Αλωνάρη βρέχει».
«Τ' Αλωναριού τα κάματα (δυνατή ζέστη), τ' Αυγούστου τα λιοβόρια» (ζεστός δυνατός ανατολικός άνεμος).
«Της αγιά Μαρίνας ρώγα και του άη -Λιός σταφύλι». (δηλαδή το σταφύλι ωριμάζει αργότερα από τη σταφίδα)
«Της Αγιάς Μαρίνας ρούγα και του Αϊ Λια σταφύλι και του Αγιού Παντελεήμονα γιομάτο το 
κοφίνι».
«Το τραγούδι του Θεριστή, η χαρά του Αλωνιστή».
«Τον Αλωνάρη δούλευε καλό χειμώνα να έχεις».
«Τον Αλωνάρη έβρεχε στον ποτισμένο τόπο».
«Χιόνισε μέσα στο Γενάρη, να οι χαρές του Αλωνάρη».


Ποίηση

Οδυσσέας Ελύτης, [Γυμνός, Ιούλιο μήνα]
«Μυρίσαι το άριστον (VIII)»

Γυμνός, Ιούλιο μήνα, το καταμεσήμερο.
Σ’ ένα στενό κρεβάτι ανάμεσα σε δυο σεντόνια χοντρά,
ντρίλινα,
με το μάγουλο πάνω στο μπράτσο μου,
που το γλείφω και γεύομαι την αρμύρα του.
Κοιτάζω τον ασβέστη αντικρύ στον τοίχο της μικρής μου κάμαρας.
Λίγο πιο ψηλά το ταβάνι με τα δοκάρια.
Πιο χαμηλά η κασέλα όπου έχω αποθέσει όλα μου τα υπάρχοντα:
δυο παντελόνια, τέσσερα πουκάμισα, κάτι ασπρόρουχα.
Δίπλα, η καρέκλα με την πελώρια ψάθα.
Χάμου, στ’ άσπρα και μαύρα πλακάκια, τα δυο μου σάνταλα.
 Έχω στο πλάι μου κι ένα βιβλίο.
Γεννήθηκα για να ‘χω τόσα.
Δε μου λέει τίποτα να παραδοξολογώ.
Από το ελάχιστο φτάνεις πιο σύντομα οπουδήποτε.
Μόνο πού ‘ναι πιο δύσκολο.
Κι από το κορίτσι που αγαπάς επίσης φτάνεις,
Αλλά θέλεις να ξέρεις να τ’ αγγίξεις οπόταν η φύση σου υπακούει.
Κι από τη φύση- άλλα θέλει να ξέρεις να της αφαιρέσεις την αγκίδα της.

(Ο. Ελύτης, Ο μικρός ναυτίλος, Ίκαρος)

Γιάννης Ρίτσος, [Υπέροχες νύχτες του Ιουλίου]

Α, υπέροχες νύχτες του Ιουλίου με τα μαντολίνα των τζιτζικιών
και των γρύλων – έλεγε, –
το φωταγωγημένο βαποράκι της κωλοφωτιάς αγκυροβολημένο στο
παλιό τζάκι της καλύβας,
η καλύβα στα καλάμια της ακροποταμιάς –
δε σου ζητούν αποδείξεις,
οι φλέβες του νερού κάτω απ’ το χώμα δίχως ερώτηση,
υπάρχουμε,
μεγάλοι κύκλοι δροσιάς στην πυρωμένη έκταση της
θερινής νύχτας,
τ’ αλώνια με τα άλογα μετέωρα,
οι θεριστάδες κοιμισμένοι στις θημωνιές,
 τα κορίτσια ξύπνια,
η αψάδα του αμπελιού γλείφοντας τη γλώσσα της,
το σκυλί του κυνηγού κοιτάζοντας το φεγγάρι.
Ο μικρός ακούρευτος βοσκός
ένιωσε μονομιάς την ευγένεια των ζώων και των άστρων,
τη ζέστα του μαλλιού, τη δροσιά του νερού,
το χέρι που έλειπε απ’ τη μέση του,
τη μεγάλη απουσία εκείνου που δεν ήξερε πώς περίμενε,
έφτιαξε με θυμάρι μια στρωμνή για δύο
και ξάπλωσε μόνος,
σε λίγο σηκώθηκε κ’ έκλαψε στο λαιμό του κριαριού του,
(μαζί κλάψαμε, για άλλο ο καθένας),
κλαίγανε και τα πρόβατα στην ασημένια νύχτα –
Άγνωστη γνώση   γνώση του σώματος,
άγνωστο σώμα.
(Γιάννης Ρίτσος, Ποιήματα, τ. 3ος, Κέδρος)

Πηγές:
diaskedastis.gr
stilida.com/politistika
http://www.kritipoliskaihoria.gr