ΚΟΛΛΥΒΑ

Τα κόλλυβα, εναι συνδεδεμένα κυρίως με τα μνημόσυνα και κατά τη γνώμη μου αποτελούν το κατεξοχήν έθιμο που καταδεικνύει τον βαθιά ανθρωπιστικό χαρακτήρα του ιδιότυπου πολιτισμού μας. Λιγότερο για να κρατήσουμε ζωντανή τη θύμηση όσων έχουν φύγει και περισσότερο για να μην ξεχάσουμε το κομμάτι του εαυτού μας που πήραν μαζί τους κατά το μακρύ και χωρίς επιστροφή ταξίδι, φτιάχνουμε τα κόλλυβα τα οποία έχουν μια αρχαιότατη ιστορία είτε ως «μνήμη απόντων» είτε ως προστασία. απέναντι στο κακό.

Το όνομα προέρχεται από τη λέξη «κόλλυβος» . Ο κόλλυβος αρχικώς ήταν ο κόκκος του σιταριού που χρησίμευε ως μέτρο για το ζύγισμα του χρυσού, αργότερα σήμαινε αυτό το ίδιο μικρό κομμάτι βάρους χρυσού και στη συνέχεια η λέξη πολύ για να δηλώσει ένα μικρό νόμισμα, ισοδύναμο με το ¼ του Χάλκινου. νομίσματος. Για να το πούμε απλά : κόλλυβος κατέληξε να ονομάζεται το κέρμα και με την έννοια αυτή συναντάμε τη λέξη από τον Αριστοφάνη και πέρα. Όσοι άλλαζαν μεγάλα νομίσματα σε μικρά ονομάζονταν «κολλυβισταί» ή κερματισταί ενώ «κολλυβίζειν» ονομαζόταν το κέρδος από αυτή τη συναλλαγή.
Ο Πρόγονος των χριστιανικών κολλύβων είναι η αρχαιοελληνική «πανσπερμία» , ένα μείγμα από καρπούς όλων των ειδών που προσέφεραν την «Ημέρα των Χυτρών» , δηλαδή την τρίτη και μέρα της εορτής των Ανθεστηρίων η οποία ήταν κάτι ανάλογο με τη μέρα των νεκρών.
Ο λεξικογράφος Ησύχιος μας πληροφορεί για τα «τρωγάλια» , τις μικρές πίτες από σιτάρι που μοίραζαν κατά την τελετή, ένα έθιμο που πρέπει να βρει τις ρίζες του στη συνήθεια που είχαν κατά τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους να μοιράζονται μικρά νομίσματα μετά την κηδεία.

Η ελεημοσύνη των φτωχών όμως δεν ήταν το μόνο έθιμο που καταγράφεται από την εποχή αυτή. Διάφορα εκκλησιαστικά κείμενα μας πληροφορούν ότι στις εκκλησιές προσέφεραν κάνιστρα (καλάθια) με διάφορα τοπικά. Δεδομένου όμως ότι στην εκκλησία προσφέρεται μόνον σταφύλι και σιτάρι, οι περισσότεροι μελετητές πιστεύουν ότι οι προσφορές δεν ήταν τίποτε άλλο από τις «χίδρες» ( χίδραι) που μας περιγράφει και ο βυζαντινός λεξικογράφος Σουίδας .
Δεν είναι όμως μόνον τα κόλλυβα που λειτουργούν ως αλεκίξακο κατά τη λαϊκή μας παράδοση. Το ψωμί είναι η κατεξοχήν τροφή που πιστεύεται ότι προφυλάσσει από κάθε είδος κακό, κυρίως από τις ασθένειες και το μεγάλο σωματικό κάματο. Στη μοναδική μελέτη που έχει κάνει ο κ. . Ο Άγγελος Δευτεραίος για το ψωμί στα έθιμα των Ελλήνων, αναφέρει πάρα πολλά παραδείγματα όπου το ψωμί λειτουργεί ως φυλακή κυρίως για τις εγκύους, τις λεχώνες και τα νεογέννητα παιδιά.

Κατά έναν πολύ ενδιαφέροντα τρόπο, τα έθιμα για τη μαγική χρήση της τροφής (όπως την ονομάζει η Λαογραφία) διατηρούνται ακόμη σε μεγάλο βαθμό στις περιοχές της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας όπου και ο εορτασμός του Δωδεκαημέρου και οι δοξασίες για τους Καλικάντζαρους είναι πιο διαδεδομένες.

Κατά την εκκλησία

Κατά τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, κόλλυβο είναι βρασμένο σιτάρι, το όποιο σιτάρι είναι σύμβολο του ανθρώπινου σώματος, επειδή το ανθρώπινο σώμα τρέφεται και αυξάνει με το σιτάρι.
Γι' αυτό άλλωστε και ό Κύριος παρομοίασε το θεουπόστατο Σώμα Του με το σπυρί του σιταριού, έτσι λέγοντας στο δωδέκατο κεφάλαιο του κατά Ιωάννη αγίου Ευαγγελίου: «το σπυρί του σιταριού εάν πέφτοντας στη γη δεν πεθαίνει, μένει μοναχό του (και όμως εάν δεν πολλαπλασιάζεται) πολύ καρπό φέρνει».
Είπε εξάλλου και ο μακάριος Παύλος στην προς Κορινθίους Α' επιστολή, κεφάλαιο 16: «εκείνο που εσύ σπέρνεις δεν ζωογονείται, εάν πρώτα δεν πεθαίνει» και τούτο, γιατί θάβεται στη γη το νεκρό σώμα και σαπίζει, όπως ακριβώς συμβαίνει και με το σπυρί του σιταριού.
Απ' αυτή, λοιπόν, η παρομοίωση πήρε την αφορμή ή την Εκκλησία του Χριστού και τελεί τα αποκαλούμενα κόλλυβα, τόσο αυτά που προσφέρονται στις εορτές των αγίων, όσο και αυτά που προσφέρονται στα μνημόσυνα των κεκοιμημένων εν Χριστώ αδελφών μας όπως λέγει ο Γαβριήλ ο (επίσκοπος) Φιλαδέλφειας στο Εγχειρίδιο.

Γιατί τρώμε κόλλυβα στα μνημόσυνα

Τα κόλλυβα αποτελούν ένα από τα πιο παλιά χριστιανικά έθιμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας που διατηρείται έως σήμερα και συνδέεται άμεσα με τους κεκοιμημένους. 

Σύμφωνα με την παράδοση, τα κόλλυβα καθιερώθηκαν να προσφέρονται στους ναούς από τον Άγιο Θεόδωρο Τήρων που είχε μοιράσει κόλλυβα στην περιοχή των Ευχαϊτών της Γαλατίας σε περίοδο λιμού.

Η Άλλη παράδοση αναφέρει πως ο Άγιος Θεόδωρος ο Τήρων πραγματοποίησε θαύμα επί του αυτοκράτορα Ιουλιανού. Συγκεκριμένα, ο αυτοκράτορας ήταν έτοιμος να αναγκάσει τους χριστιανούς να φάνε μόνο τροφές που προέρχονται από θυσίες, εξαφανίζοντας όλες τις άλλες τροφές. 

Τότε, εμφανίστηκε ο Άγιος Θεόδωρος ο Τήρων στον Πατριάρχη Ευδόξιο και του φανέρωσε το σχέδιο του αυτοκράτορα, δίνοντας ως λύση τροφής τα κόλλυβα. 

Με την μία ή την άλλη χριστιανική εκδοχή, τα κόλλυβα καθιερώθηκαν να προσφέρονται τόσο στα Ψυχοσάββατα όσο και στα μνημόσυνα σε όσους παρευρίσκονται εκεί και στη συνέχεια στα σπίτια συγγενών και φίλων.   

Γιατί τα υλικά από τα κόλλυβα πρέπει να είναι εννιά

Τα κόλλυβα αποτελούνται από 9 υλικά γιατί εννέα ήταν και οι τάξεις των αγγέλων. Το κάθε υλικό συνοδεύεται από τον δικό του συμβολισμό.

Ποια είναι τα υλικά στα κόλλυβα και τι συμβολίζουν

1. Σιτάρι : το κύριο συστατικό των κόλλυβων είναι το σιτάρι, το οποίο είναι κατά κανόνα βρασμένο και συμβολίζει τη γη και τους ανθρώπους που δεν είναι εν ζωή. 

2 . Ρόδι: το δεύτερο υλικό είναι το ρόδι και συμβολίζει τα ελέη και τη λαμπρότητα του Παραδείσου.

3. Ζάχαρη: το επόμενο συστατικό που περιλαμβάνεται στα κόλλυβα είναι η ζάχαρη και φανερώνει τη γλυκύτητα του Παραδείσου. 

4. Σταφίδες: οι σταφίδες είναι το τέταρτο υλικό που δείχνει την Άμπελο, δηλαδή τον Χριστό.

5. Μαϊντανός: ο μαϊντανός είναι ένα ακόμη υλικό που συμβολίζει την ανάπαυση «εν τόπω χλοερώ». 

6. Τριμμένη φρυγανιά ή σουσάμι : τα δύο αυτά υλικά δηλώνουν το χώμα.

7. Κανέλα: η κανέλα είναι ένα από τα βασικά υλικά που χρησιμοποιούνται στα κόλλυβα και υποδηλώνει την ευωδία και τα διάφορα αρώματα («…αρώμασι εν μνήματι κηδεύσας απέθετο…»).

8. Αμύγδαλα: τα αμύγδαλα συμβολίζουν την ευγονία και τη ζωή που διαιωνίζεται με τους απογόνους. 

9. Ασημένια και λευκά κουφέτα : το τελευταίο συστατικό είναι τα ασημένια και λευκά κουφέτα που συμβολίζουν τα αναλλοίωτα οστά μετά τη φθορά του σώματος

http://orthodox-answers.blogspot.gr

https:/el.wikipedia.org/w

https://www.monastiriaka.gr/blog/kolyva-o-symvolismos-ton-ylikon-kai-o-stolismos-tous

ΔΟΥΛΕΙΑ

 

ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΡΗΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗΣ {ΕΛ.Α.Σ}

1. 
   
   ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΗ 
2. ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ

Ιδρυτική Διακύρηξη

Συμπαράταξη για την Ελλάδα, το Δίκιο, τη Δημοκρατία Για μια ζωή με Αξιοπρέπεια

Στην εποχή μας δεν ζούμε απλώς μια περίοδο αλλαγών. Ζούμε μια βαθιά ιστορική μετάβαση. Η διεύρυνση των ανισοτήτων, η ένταση της κλιματικής κρίσης και ο έλεγχος της τεχνολογικής εξέλιξης από ελάχιστους ισχυρούς, δημιουργεί μια εντελώς νέα και απειλητική συνθήκη.

Η κυριαρχία των καπιταλιστικών αγορών, δίχως έλεγχο και δίχως όρια σε όλο σχεδόν τον πλανήτη, οξύνει διαρκώς την αντίφαση ανάμεσα στις τεράστιες δυνατότητες που δημιουργεί η εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας και η ιδιοποίησή τους από μια ελάχιστη μειοψηφία οικονομικής και πολιτικής ισχύος.

Τις κοινωνίες μας διαπερνούν ολοένα και βαθύτερες ανισότητες ανάμεσα σε όσους συγκεντρώνουν πλούτο και δύναμη και σε όσους αγωνίζονται καθημερινά για να ζήσουν με αξιοπρέπεια ή να επιβιώσουν. Σήμερα, οι 12 πλουσιότεροι άνθρωποι του πλανήτη κατέχουν περισσότερο πλούτο από όσο η μισή ανθρωπότητα μαζί, δηλαδή περισσότεροι από 4 δισεκατομμύρια άνθρωποι. Ενώ το πλουσιότερο 1% έχειαυξήσει τον πλούτο του κατά σχεδόν 34 τρισεκατομμύρια δολάρια μέσα σε μόλις μία δεκαετία, ποσό αρκετό για να εξαλειφθεί η παγκόσμια φτώχεια δεκάδες φορές.

Αυτή δεν είναι μια φυσική εξέλιξη. Είναι το αποτέλεσμα ενός συστήματος που συγκεντρώνει αδιανόητη οικονομική και πολιτική ισχύ σε ελάχιστους, ενώ δισεκατομμύρια άνθρωποιζουν σε συνθήκες επισφάλειας, αγωνιώντας για το αύριο.

Ανασφάλεια και φόβος, αυτά είναι τα κυρίαρχα συναισθήματα που πολιορκούν την καθημερινότητα δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Σε έναν κόσμο δίχως κανόνες, η Ειρήνη, το Διεθνές Δίκαιο και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα παραμερίζονται ενώ οι πόλεμοι, οι λιμοί και οι ανθρώπινες τραγωδίες, τείνουν να γίνουν κανονικότητα.

Δεν μπορούμε και δεν θέλουμε να συνηθίσουμε έναν κόσμο που ζει μέσα στον πόλεμο και τις συγκρούσεις. Έναν κόσμο που κοιμάται με τον ήχο των drones και ξυπνά με τον ήχο των πυραύλων. Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε ως “νέα πραγματικότητα” τους εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Δεν μπορούμε να σωπαίνουμε μπροστά στη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα από την κυβέρνηση Νετανιάχου. Δεν μπορούμε να δεχτούμε τους βομβαρδισμούς του Ισραήλ στον Λίβανο και την προσπάθεια επιβολής διά της βίας των δικών του όρων σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Δεν μπορούμε να θεωρούμε “Διεθνή τάξη” τις παράνομες και καταστροφικές στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν. Δεν αποδεχόμαστε το δίκιο του ισχυρού, αλλά το Διεθνές Δίκαιο.

Για αυτό και δε θα συμβιβαστούμε ποτέ ούτε με τη παράνομη εισβολή και κατοχή στη Κύπρο, ούτε με σχέδια ντε φάκτο διχοτόμησης.

Γιατί όταν η ισχύς μπαίνει πάνω από το Διεθνές Δίκαιο, ο θάνατος γίνεται κανονικότητα και οι ανθρώπινες ζωές αντιμετωπίζονται ως αριθμοί, τότε απειλείται η ίδια η έννοια του πολιτισμού και της δημοκρατίας. Γι’ αυτό δεν σωπαίνουμε. Γιατί η σιωπή απέναντι στη βαρβαρότητα δεν είναι ουδετερότητα. Είναι συνενοχή.

Το ίδιο συμβαίνει κάθε φορά που το κέρδος των λίγων τίθεται πάνω από τις ανάγκες και τις ζωές των πολλών. Κάθε φορά που η οικονομική ισχύς λειτουργεί χωρίς όρια, αδιαφορώντας ακόμη και για το μέλλον του ίδιου του πλανήτη.

Αυτό ακριβώς αποτυπώνει η κλιματική κρίση. Μια κρίση που δεν ανήκει πια στο μέλλον. Είναι ήδη εδώ. Τη βλέπουμε στους παρατεταμένους καύσωνες, στις καταστροφικές πλημμύρες, στις πυρκαγιές που αφανίζουν ολόκληρες περιοχές.

Τη ζούμε στον αέρα που αναπνέουμε, στο νερό που λιγοστεύει, στο περιβάλλον που γίνεται ολοένα πιο αφιλόξενο για τη ζωή.

Και οι συνέπειές της δεν είναι μόνο περιβαλλοντικές. Απειλούν τη διατροφή, την ασφάλεια, τις υποδομές, την οικονομία, τον ίδιο τον πολιτισμό μας. Απειλούν το μέλλον των επόμενων γενεών. Ήδη εκατομμύρια άνθρωποι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις πατρίδες τους εξαιτίας της ξηρασίας, των πλημμυρών και της καταστροφής του φυσικού τους περιβάλλοντος, δημιουργώντας ένα νέο κύμα περιβαλλοντικών προσφύγων. Και όπως συμβαίνει πάντα, το μεγαλύτερο κόστος το πληρώνουν οι πιο αδύναμοι. Η κλιματική κρίση βαθαίνει τις ανισότητες. Οι φτωχότερες κοινωνίες, οι μη προνομιούχοι, όσοι έχουν τη μικρότερη ευθύνη για την κρίση βιώνουν τις πιο σκληρές συνέπειές της.

Η Γη δεν μας έχει ανάγκη, εμείς την έχουμε. Ο γεωστρατηγικός, ενεργειακός και οικονομικός ανταγωνισμός, που την αντιμετωπίζει ως ανεξάντλητο πόρο πλουτισμού και ισχύος, δεν είναι απλώς λάθος. Είναι συνειδητή και επικίνδυνη επιλογή. Το πλουσιότερο 1% του πληθυσμού του πλανήτη βάζει το κέρδος πάνω από τη ζωή. Πάνω από το μέλλον των επόμενων γενεών.

Αντί η τεχνολογική ανάπτυξη και η τεχνητή νοημοσύνη να γίνονται εργαλεία για την κοινωνική δικαιοσύνη και την πρόοδο, για μια καλύτερη ζωή για το σύνολο της κοινωνίας, αξιοποιούνται για να φέρουν τους ανθρώπους αντιμέτωπους με το φάσμα μιας ζωής χωρίς δικαιώματα, χωρίς προοπτική.

Τα δικαιώματα που κατακτήθηκαν με δεκαετίες αγώνων αποδομούνται στο όνομα μιας δήθεν ελεύθερης οικονομίας της αγοράς. Μιας αγοράς χωρίς κανόνες και ουσιαστικές εγγυήσεις για τους εργαζόμενους. Με εξαντλητικά ωράρια, ελαστικές σχέσεις εργασίας και ανεπαρκείς κανόνες ασφάλειας.

Η εργασία, αντί να εγγυάται αξιοπρέπεια και ασφάλεια, μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε πεδίο ανασφάλειας και φόβου. Όπου εργαζόμενοι χάνουν ακόμη και τη ζωή τους προσπαθώντας να βγάλουν το μεροκάματο.

Κι αν κάποτε, στον Δυτικό κόσμο τουλάχιστον, η σκληρή δουλειά σήμαινε μια πιο αξιοπρεπή ζωή, μια κάποια ασφάλεια και προστασία, λίγες εβδομάδες διακοπών, σήμερα ακόμη και αυτές οι κατακτήσεις περιορίζονται και αμφισβητούνται.

Την κοινωνική δυσαρέσκεια που παράγει αυτή η πορεία, οι ολιγαρχίες τη διαχειρίζονται στρέφοντας τους εργαζόμενους τον ένα κατά του άλλου. Τους λαούς τον ένα κατά του άλλου. Καλλιεργούν τον ρατσισμό και τον εθνικισμό. Εκλογικεύουν τον πόλεμο ως αναγκαίο κακό, ακόμα και ως καλό. Ο Νεοφιλελευθερισμός αγκαλιάζει τον Νεοφασισμό, πολλές φορές απροκάλυπτα. Αυταρχικές κυβερνήσεις και απολυταρχικά καθεστώτα αναδεικνύονται σε Ανατολή και Δύση. Και υπονομεύουν όχι μόνο δημοκρατικά δικαιώματα και κατακτήσεις αλλά ακόμη και τον ορθό λόγο, την επιστήμη, την ανάγκη κοινής δράσης για την προστασία του πλανήτη από τη κλιματική κρίση. Αν συνεχίσουμε έτσι, τα παιδιά μας θα δίνουν μάχη για το ψωμί και τα εγγόνια μας για το νερό και τη ζωή τους.

Το δόγμα ότι «υπάρχουν μόνο άτομα», που ο ακραίος ανταγωνισμός τους αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την οργάνωση της οικονομίας και της κοινωνίας, στρώνει το δρόμο προς μια παγκόσμια δυστοπία. Δεν είμαστε φτιαγμένοι να ζούμε μόνοι, σαν άτομα που δεν αλληλοεπιδρούν και δεν ενδιαφέρονται για τα κοινά. Η γη είναι το κοινό μας σπίτι. Οι άνθρωποι ορίζονται από τις σχέσεις με τη φύση και μεταξύ τους, από τις απαρχές της ιστορίας τους. Η ανθρώπινη φύση μάς προορίζει να αναπτυσσόμαστε και να ευτυχούμε στην αλληλεγγύη, τη συντροφικότητα, την κοινότητα. Η ίδια η ιδέα της Δημοκρατίας στηρίζεται στην παραδοχή πως οι πολλοί σκέφτονται πιο δίκαια και πιο σωστά από κάθε άτομο ξεχωριστά. Για να έχουμε ανθρώπινη ανάπτυξη, χρειαζόμαστε συλλογικότητα, ενσυναίσθηση και διαβούλευση. Αλλιώς η εργασία αποξενώνει, η οικονομία αδικεί, οι θεσμοί παρακμάζουν και οι άνθρωποι βυθιζόμαστε στη δυστυχία.

Σε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι γίνονται ολοένα και πιο μόνοι, αδύναμοι και ανασφαλείς, αξίζει να θυμηθούμε τα επίκαιρα λόγια του Μακρυγιάννη: Να βρεθούμε ξανά στο «εμείς». Τόσο στη λήψη των αποφάσεων όσο και στη διανομή του πλούτου και της πολιτικής δύναμης προς όφελος του λαού.

Μέσα σ’ αυτό το επικίνδυνο παγκόσμιο περιβάλλον, μισό αιώνα από τη Μεταπολίτευση, η Ελλάδα οπισθοχωρεί.

Δεκάξι χρόνια μετά τη χρεοκοπία μας εξουσιάζουν πάλι εκείνοι που μας βούλιαξαν. Το χειρότερο; Είναι αμετανόητοι. Έχουν τις ίδιες νοοτροπίες, και εφαρμόζουν τις ίδιες συνταγές, που μας οδήγησαν στην καταστροφή.

Οι συλλογικές κατακτήσεις της Μεταπολίτευσης ανατρέπονται, εγκαταλείπονται συνειδητά, αργοσβήνουν. Βασικά δικαιώματα αμφισβητούνται. Κατευθυνόμαστε σε αδιέξοδα, ενώ οι ζωντανές δυνάμεις της εργασίας, της μόρφωσης και του πολιτισμού εξωθούνται μεθοδικά στη γωνία.

Η οικονομία μας, φυλακισμένη σε ένα ξεπερασμένο παραγωγικό μοντέλο, γεννάει ολοένα και μεγαλύτερες ανισότητες. Μισθωτοί, ελεύθεροι επαγγελματίες και μικρομεσαίοι επιχειρηματίες δίνουμε καθημερινά αγώνα για να σταθούμε όρθιοι. Η εργασία έχει μετατραπεί σε δρόμο χωρίς επιστροφή προς την εξάντληση και την ανασφάλεια.

Η χώρα μας βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις στην ΕΕ στο βασικό και μέσο μισθό, την κοινωνική προστασία, την αγοραστική δύναμη, την ασφάλεια, τον κίνδυνο φτώχειας. Και στις πρώτες θέσεις στην ακρίβεια στο ρεύμα, τα καύσιμα και το σούπερ μάρκετ. Τα καρτέλ σχεδόν σε όλους τους κλάδους της οικονομίας κερδοσκοπούν ασύδοτα, σε βάρος εκατομμύριων νοικοκυριών.

Η στέγη, τελευταίο καταφύγιο κάθε οικογένειας, έχει γίνει μακρινό και απλησίαστο όνειρο. Ένα όργιο κερδοσκοπίας στις τιμές αγοράς και τα ενοίκια εμποδίζει τα νέα ζευγάρια να αποκτήσουν το σπιτικό τους, να κάνουν και να μεγαλώσουν παιδιά, να ζήσουν με στοιχειώδη ασφάλεια. Και όλα αυτά σε μια εποχή που το δημογραφικό πρόβλημα αποτελεί άμεση και υπαρξιακή απειλή για τη χώρα μας. Ενώ όσοι την απέκτησαν με τραπεζικά δάνεια τη περίοδο της κρίσης, καλούνται σήμερα να τα ξεπληρώσουν στο πολλαπλάσιο προς όφελος ξένων funds, που λεηλατούν την ελληνική οικονομία.

Σήμερα, το μεγάλο κοινωνικό ζήτημα δεν είναι μόνο η ανάπτυξη της οικονομίας, αλλά και η δυνατότητα των ανθρώπων να ζουν με αξιοπρέπεια χωρίς τη διαρκή πίεση της επιβίωσης. Η στέγη, η ενέργεια, η τροφή, η υγεία και οι μεταφορές δεν μπορούν να μετατρέπονται σε προνόμιο για λίγους. Η πολιτική οφείλει να εγγυηθεί ότι η ζωή θα είναι ξανά βιώσιμη και οικονομικά προσιτή για όλους.

Το κράτος έχει πέσει στα χέρια μιας κάστας που το αντιμετωπίζει σαν λάφυρο. Οι θεσμοί απαξιώνονται, όπως και το πολιτικό σύστημα. Η μεγάλη πλειοψηφία δεν εμπιστεύεται τα πολιτικά κόμματα, τη λειτουργία των θεσμών και τη Δικαιοσύνη. Η διαφθορά διαβρώνει όλα τα πεδία άσκησης της εξουσίας. Η ίδια η Δημοκρατία υπονομεύεται και το Κράτος Δικαίου κακοποιείται.

Εξωθεσμικά κέντρα συμφερόντων επηρεάζουν, ή και ελέγχουν ακόμα, πολιτικά κόμματα και κυβερνήσεις. Τα δύο παλιά κόμματα της Μεταπολίτευσης, η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, που εμφανίζουν συχνά τα ίδια πρόσωπα σε υπουργικούς θώκους, τη μια με το ένα, την άλλη με το άλλο χρώμα, δεν προσφέρουν πια τίποτα καινούργιο. Έγιναν το σύστημα μέσα στο σύστημα. Τα χρέη τους ξεπερνούν το ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Δεν χρωστάνε απλά στις τράπεζες. Είναι εξαρτημένα από αυτές.

Η διεθνής θέση της χώρας, αποδυναμωμένη από τη διαφθορά και την αναξιοπιστία, γίνεται όλο και πιο επισφαλής. Η Ελλάδα διολισθαίνει σε επικίνδυνες πολεμικές εμπλοκές που αφορούν επιδιώξεις ξένες με τα εθνικά μας συμφέροντα. Η αποστασιοποίησή μας από τη σθεναρή και διαρκή υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου για κάθε διεθνή σύγκρουση και ιδιαίτερα για όσες αφορούν τη γειτονιά μας, αποδυναμώνει τη χώρα μας έναντι των παράνομων διεκδικήσεων της Τουρκίας.

Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων η χώρα χρειάζεται επειγόντως Νέα Εθνική Πυξίδα και μια ενεργητική και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική που θα εδραιώνει το ρόλο της ως πυλώνας ειρήνης και σταθερότητας απέναντι στη λογική του δεδομένου συμμάχου που θέτει τη χώρα σε κίνδυνο.

Μια στρατηγική που οικοδομεί συμμαχίες με όρους αμοιβαίου οφέλους αντί να αναζητά προστάτες παραβιάζοντας τις αρχές της. Που επιλύει τις διαφορές με τους γείτονές της προασπίζοντας τα εθνικά συμφέροντα. Που θωρακίζει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα και θέτει ως στόχο τη δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού. Και υποστηρίζει μια Ευρώπη κοινωνική, με ισχυρό διεθνή ρόλο υπερ της ειρήνης και της βιώσιμης ανάπτυξης.

Η Ελλάδα σήμερα έχει ανάγκη μία Ηθική Επανάσταση. Ένα νέο όραμα. Ένα δημοκρατικό σχέδιο για τον 21ο αιώνα. Έναν νέο Πατριωτισμό, που μέσα στο σημερινό παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, απαντά στις σύγχρονες ανάγκες για μια κυρίαρχη, δημοκρατική, ισχυρή και ασφαλή Ελλάδα. Θεμελιώνεται στην αδιαπραγμάτευτη αφοσίωση όλων στην πατρίδα, αλλά και τη στήριξη όλων χωρίς καμιά διάκριση από την πατρίδα. Μέτρο του δεν είναι οι εθνικιστικές μεγαλοστομίες, αλλά η προσφορά στην πατρίδα, από τον καθένα σύμφωνα με τις δυνατότητές του. Και η προσφορά της πατρίδας στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του. Έναν πατριωτισμό, με δυο λόγια, που συνδέεται άρρηκτα με την κοινωνική δικαιοσύνη.

Αυτός ο πατριωτισμός υπερασπίζεται τη δημοκρατία και την εμβάθυνσή της σε όλα τα πεδία τη εξουσίας και της κοινωνίας. Βάζει φραγμό στην ασυδοσία της ολιγαρχίας και την υποταγή του κράτους σ’ αυτή. Έχει στο επίκεντρο του την ασφάλεια του πολίτη, τα δικαιώματά του, την ισότητα των ευκαιριών για όλους, τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη. Μεταφράζει σε δύναμη για την Ελλάδα την ιστορία της, τον πολιτισμό της, την προσφορά της στη μεγάλη υπόθεση της δημοκρατίας και της ελευθερίας. Και τοποθετεί την κοινωνία πάνω από τα κέρδη των αγορών και τους ανθρώπους πάνω από τους αριθμούς.

Μ’ αυτές τις αξίες, απευθυνόμαστε σήμερα σε όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες. Με σημαία μας τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη. Γιατί η δημοκρατία εκφυλίζεται χωρίς δικαιοσύνη. Και η δικαιοσύνη πραγματώνεται μόνο με δημοκρατία.

Φιλοδοξούμε να γίνουμε η απάντηση στην απογοήτευση, τη φθορά, τα εθνικά και κοινωνικά αδιέξοδα, την προκλητική αδικία, την κρίση των θεσμών και της δημοκρατίας. Για να πάρουμε στα χέρια μας τις τύχες της χώρας. Να πάρουμε τις ζωές μας στα χέρια μας.

Γιατί η πατρίδα μας χρειάζεται ένα σοκ εντιμότητας και δημοκρατίας. Το πολιτικό μας σύστημα μια Νέα Μεταπολίτευση. Η οικονομία μας ένα Εθνικό Σχέδιο Ανάτασης με στόχο την Δίκαιη και Βιώσιμη Ανάπτυξη. Και το παραγωγικό μας μοντέλο ριζικό αναπροσανατολισμό.

Δεσμευόμαστε να τα κάνουμε πράξη. Με τη σημερινή μας Διακήρυξη:

Δεσμευόμαστε για Ζωή με Αξιοπρέπεια

Υψώνοντας ασπίδα στην ακρίβεια και δίνοντας δύναμη στην εργασία. Προστατεύοντας τον πολίτη απέναντι στην κρίση κόστους ζωής.

Ενισχύοντας τη διαπραγματευτική δύναμη των εργαζομένων. Θεσπίζοντας αξιοπρεπείς μισθούς που καλύπτουν τις σύγχρονες ανάγκες. Μειώνοντας το χρόνο εργασίας χωρίς μείωση αποδοχών. Εντατικοποιώντας τους ελέγχους προστασίας του κόσμου της εργασίας απέναντι στην εργοδοτική αυθαιρεσία

Δίνοντας προοπτική και δικαίωμα στο μέλλον για τη Νέα Γενιά.

Θεσμοθετώντας τη Συμπερίληψη και την Ισότητα. Υλοποιώντας ενεργητικές πολιτικές για την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία. Κατοχυρώνοντας την πλήρη ισότητα φύλων και όλων των δικαιωμάτων ΛΟΑΤΚΙ+. Εφαρμόζοντας μια μεταναστευτική πολιτική που εγγυάται τόσο την ασφάλεια των συνόρων όσο και την ανθρωπιστική υποδοχή και ισότιμη συμπερίληψη προσφύγων και μεταναστ(ρι)ών στην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας

Δεσμευόμαστε για ισχυρή Δημοκρατία χωρίς Ασυλία

Θεσμοθετώντας τη διαφάνεια και τον έλεγχο σε κάθε επίπεδο της εξουσίας και του δημόσιου χρήματος. Θεσπίζοντας τη λογοδοσία παντού και βάζοντας τέλος στην κουλτούρα της ατιμωρησίας. Ισχυροποιώντας τους θεσμούς που προστατεύουν τα δικαιώματα κάθε πολίτη. Αντικαθιστώντας το διεφθαρμένο και αναποτελεσματικό επιτελικό Κράτος με ένα Κράτος εγγύησης της ασφάλειας, των βασικών αγαθών και των δικαιωμάτων των πολιτών. Ανοιχτό, ψηφιακό, συνεργατικό και φιλικό στον πολίτη. Για να διευκολύνει, να προστατεύει, να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του.

Δεσμευόμαστε για μια ισχυρή Οικονομία Δίκαιης Ανάπτυξης και Αξιοπρέπειας

Μετασχηματίζοντας το παραγωγικό μοντέλο με έμφαση στον πρωτογενή τομέα, τη μεταποίηση και σε μια νέα βιομηχανική πολιτική.

Εφαρμόζοντας ενεργές πολιτικές για την καινοτομία και την περιφερειακή ανάπτυξη, ώστε ο πλούτος που δημιουργείται να μη συγκεντρώνεται σε λίγα χέρια και στις μεγάλες περιοχές.

Αποδίδοντας	φορολογική	δικαιοσύνη,	μειώνοντας	τη
φορολογία της μισθωτής εργασίας και μεταφέροντας τα βάρη από τον κόσμο της εργασίας και τη μεσαία τάξη στα
μεγάλα κέρδη και τον συσσωρευμένο πλούτο.
Θεσπίζοντας	δομές	Οικονομικής	Δημοκρατίας,	ώστε
μεγάλες,	μεσαίες,	μικρές επιχειρήσεις	και	κοινωνική

επιχειρηματικότητα να συνυπάρχουν και να λειτουργούν σε ένα πλαίσιο καθαρών και αυστηρών κανόνων με γνώμονα την παραγωγή εγχώριας προστιθέμενης αξίας και την αύξηση του μεριδίου της εργασίας στο ΑΕΠ.

Επενδύοντας στον Αναπτυξιακό ρόλο του Κράτους, θεσπίζοντας σύγχρονους χρηματοδοτικούς θεσμούς, επιβάλλοντας πλαίσιο κανόνων στις τράπεζες, σχεδιάζοντας μια ολοκληρωμένη Εθνική Στρατηγική για Δίκαιη και Βιώσιμη Ανάπτυξη.

Δεσμευόμαστε για Κοινωνικό Κράτος Δικαιωμάτων απέναντι στη κερδοσκοπία.

Δημόσια υγεία, παιδεία, κοινωνική προστασία και στέγη να γίνουν ξανά δικαιώματα για όλους και όχι προνόμια για λίγους.

Στηρίζοντας τους μισθούς γιατρών και νοσηλευτών. Εντάσσοντας τους εκπαιδευτικούς στο ειδικό μισθολόγιο.

Σχεδιάζοντας την καθολική και ισότιμη κάλυψη υγείας όλων ανεξαιρέτως των πολιτών.

Διασφαλίζοντας οικονομικά προσιτή στέγη για όλους και ιδιαίτερα τα νέα ζευγάρια, αξιοποιώντας το δημόσιο και ιδιωτικό απόθεμα κατοικίας με κοινωνικούς όρους.

Εξασφαλίζοντας για όλα τα παιδιά της χώρας θέση σε παιδικούς σταθμούς.

Αναβαθμίζοντας το απολυτήριο και καταργώντας τις πανελλαδικές εξετάσεις.

Διασφαλίζοντας δωρεάν οργανωμένη φροντίδα υπερηλίκων με χρόνια νοσήματα. Δυναμώνοντας το δικαίωμα όλων στον Πολιτισμό και στηρίζοντας τους ανθρώπους της τέχνης και της δημιουργίας. Γιατί ο Πολιτισμός δεν είναι προνόμιο, είναι δημόσιο αγαθό: χώρος ελευθερίας, συμμετοχής, έκφρασης και κοινωνικής συνοχής.

Δεσμευόμαστε για μια Ανθεκτική Ελλάδα σε έναν Κόσμο Διαρκών Κρίσεων

Υλοποιώντας μια Στρατηγική Ασφάλειας και Αυτονομίας που θα μπορεί να προστατεύει την κοινωνία απέναντι στις διεθνείς κρίσεις, την ενεργειακή ανασφάλεια και τις ακραίες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Δίνοντας δίκαιη πρόσβαση όλων στα βασικά αγαθά για τη ζωή: Το νερό, την τροφή, την ενέργεια. Οργανώνοντας Δίκαια την Πράσινη Μετάβαση. Οικοδομώντας την Ενεργειακή Δημοκρατία στη θέση της σημερινής Ενεργειακής Ολιγαρχίας.

Δεσμευόμαστε για Ψηφιακή Δημοκρατία και Κυριαρχία

Θέτοντας την τεχνολογία στην υπηρεσία της δημοκρατίας και της κοινωνίας. Αναπτύσσοντας Εθνικές τεχνολογικές υποδομές με ρήτρες κυριαρχίας. Δημιουργώντας πλαίσιο προστασίας των δεδομένων και κυβερνοασφάλειας. Επιστρέφοντας στην κοινωνία την υπεραξία που παράγεται από τη γνώση, την καινοτομία, τα δεδομένα, την εργασία και τις δημόσιες υποδομές.

Δεσμευόμαστε για μια Ισχυρή Ελλάδα που Θωρακίζει τα Δικαιώματά της και Χτίζει Γέφυρες Ειρήνης

Επαναφέροντας μια πολυδιάστατη και ενεργητική εξωτερική πολιτική, με Νέα Εθνική Πυξίδα. Για μια Ελλάδα που προασπίζει την κυριαρχία της και πρωταγωνιστεί σε πρωτοβουλίες ειρήνης και ασφάλειας. Κάνοντας ξανά, το όνομα της Ελλάδας στον κόσμο, συνώνυμο της Ειρήνης, της Ελευθερίας της Δημοκρατίας.

Έφτασε η ώρα. Η σημερινή μας Διακήρυξη σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας συλλογικής προσπάθειας για τη δημιουργία μιας μεγάλης Προοδευτικής Συμπαράταξης. Πρόκειται για την αναγκαία σύγκλιση των τριών ιστορικών ρευμάτων του προοδευτικού χώρου που αποτελούν έκφραση της σύγχρονης Αριστεράς: Της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας. Και η Συμπαράταξή τους, φιλοδοξούμε να αποτελέσει την Κυβερνώσα Αριστερά της Νέας Εποχής.

Καλούμε όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες να υπογράψουν τη Διακήρυξή μας και να αποτελέσουν Ιδρυτικά μέλη της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.

Καλούμε τον κόσμο της Δημοκρατίας και της Προόδου, όλες και όλους που βαδίσαμε μαζί σε δύσκολους δρόμους, να ενώσουμε ξανά τις δυνάμεις μας.

Καλούμε σε δημοκρατική και προοδευτική πανστρατιά μέσα από τις γραμμές της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.

Όραμα και σχέδιό μας είναι η μεγάλη δημοκρατική και κοινωνική επανεκκίνηση της χώρας από την πλευρά της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας. Πηγή των αξιών μας, είναι το Εμείς της νέας εποχής: μια κοινωνία που δεν συμβιβάζεται με τις ανισότητες, και δεν αφήνει τη ζωή των ανθρώπων στα χέρια της αγοράς και των ισχυρών. Θεμέλιο μας είναι η Δημοκρατία της καθημερινότητας, με φωνή για τους ανθρώπους και αξιοπρέπεια στην πράξη.

Ερχόμαστε από μακριά, από μεγάλους αγώνες και συλλογικές εμπειρίες και προχωράμε με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον. Είμαστε περήφανοι που βασιζόμαστε πάνω στις μεγάλες προοδευτικές πολιτικές και εθνικές παραδόσεις αυτού του τόπου, στους εθνικούς και κοινωνικούς αγώνες που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη Ελλάδα.

Κουβαλάμε την κληρονομιά των μεγάλων ρευμάτων του προοδευτικού κινήματος: του ΕΑΜ της Εθνικής Αντίστασης, της ΕΔΑ των αγώνων για Δημοκρατία και Ειρήνη, του ΠΑΣΟΚ των πρώτων χρόνων της Αλλαγής, του ΣΥΡΙΖΑ της Πρώτης Φοράς Αριστερά.

Εμπνεόμαστε από τις θυσίες και τις νίκες όσων αγωνίστηκαν για Ελευθερία, όπως ο Ρήγας Βελεστινλής, για Κοινωνική Χειραφέτηση, όπως ο Μαρίνος Αντύπας, για Εθνική Ανεξαρτησία, όπως η Ηλέκτρα Αποστόλου, για Ειρήνη όπως ο Γρηγόρης Λαμπράκης, για Δημοκρατία, όπως ο Νικηφόρος Μανδηλαράς.

Είμαστε κάτι παραπάνω από ένα κόμμα. Εκφράζουμε μια μεγάλη πολιτική παράταξη. Χρέος μας είναι να είμαστε κοινωνικά και εθνικά χρήσιμοι. Να κάνουμε την πολιτική ξανά χρήσιμη στη ζωή των ανθρώπων. Να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη εκεί που κυριαρχεί η απογοήτευση. Να ξαναδώσουμε προοπτική εκεί που έχει χαθεί.

Καλούμε κάθε πολίτη που ζει στην Ελλάδα, κάθε Έλληνα και Ελληνίδα της διασποράς, να κάνει το βήμα της Συμπαράταξης με το όραμα, τις αξίες και τους αγώνες μας. Να γίνει μέρος αυτής της προσπάθειας. Γιατί τίποτα δεν αλλάζει χωρίς τη συμμετοχή μας. Γιατί δεν χρειαζόμαστε απλώς πολιτική αλλαγή, αλλά αλλαγή πολιτικής.

Κι αυτή η αλλαγή δεν θα έρθει από τα πάνω. Θα έρθει από την κοινωνία. Από τους ανθρώπους που δουλεύουν, δημιουργούν, αγωνίζονται και επιμένουν να ελπίζουν. Από όλους εμάς. Από τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία.

Αθήνα 26 Μάη 2026

Περί του αλατιού

Το πρώτο ίσως «ναρκωτικό» της ανθρωπότητας, δεν είναι τροφή, αλλά μας είναι εντελώς απαραίτητο. Λόγω της πολυτιμότητάς του, γίνονταν ακόμα και πόλεμοι, τα παλιά χρόνια, για χάρη του. Αποτέλεσε και μια μορφή νομίσματος κατά το παρελθόν.

Μιλάμε για το αλάτι. Εμείς επισφραγίζουμε τις συμφωνίες με την υπογραφή μας. Κάποτε, όμως, στην αρχαία Ελλάδα, η επισφράγιση γινόταν με το αλάτι, αφού για τους αρχαίους Έλληνες συμβόλιζε την αλληλεγγύη και τη φιλία.   

Σύμφωνα με τον ιστορικό Ρόμπερτ Μούλτχαουφ, πρόκειται για αρχέγονο «ναρκωτικό». Πράγματι, εκεί όπου είναι διαθέσιμο ο άνθρωπος το χρησιμοποιεί περισσότερο απ' όσο το χρειάζεται. Επιπλέον αποδείχθηκε ότι το ιώδιο επιδρά ευεργετικά στον εγκέφαλο και μας κάνει πιο έξυπνους.

Διόλου τυχαία, πολλές πόλεις πήραν το όνομά τους απ' αυτό.

 Η αρχαία ελληνική λέξη για το αλάτι «το αλς» όπως και τη θάλασσα αλς» αποτέλεσε την κοινή ρίζα για οικογένειες λέξεων των ινδοευρωπαικών γλωσσών όπως Salt στα αγγλικά, Sale στα ιταλικά, Sel στα γαλλικά, Sal στα ισπανικά.

Επί αιώνες πολλοί λαοί έπρεπε να πολεμήσουν για να το προμηθευτούν. Στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία η πληρωμή των στρατιωτών γινόταν αρχικά με μερίδες αλατιού. Η λατινική λέξη «salarium», προερχόμενη από το «sale», αλάτι, σήμαινε «μισθός» (στα αγγλικά, «salary»). Σήμερα, χάρη στην ανάπτυξη της τεχνολογίας για την ανεύρεση και την εξαγωγή του, αφθονεί σε όλες τις χώρες εκτός από τη Σκανδιναβία, γιατί οι βόρειες θάλασσες δεν είναι ιδιαίτερα αλμυρές.

 

Κρυφό ψυγείο 

 Όταν λέμε «αλάτι» εννοούμε το χλωριούχο νάτριο που εμφανίζεται με τη μορφή κρυστάλλων και είναι άχρωμο. Για πολλά χρόνια αποτέλεσε το μοναδικό συστατικό για τη συντήρηση των τροφών. Μ' αυτό συντηρούσαν το κρέας, τα ψάρια (τις περισσότερες φορές πάνω στα αλιευτικά πλοία), το τυρί, τις ελιές, ακόμα και το βούτυρο.

Οι δυνατότητες συντήρησής του προέρχονται από την ιδιότητά του να καθιστά το νερό που περιέχεται στις τροφές μη βιοδιαθέσιμο, δηλαδή μη διαθέσιμο στη μόλυνση από βακτηρίδια και μύκητες.

Επίσης το χρησιμοποιούσαν στη βυρσοδεψία κατά της σήψης των δερμάτων. 

Το αλάτι το παίρνουμε είτε από τη θάλασσα, στις αλυκές, είτε από τη γη, στα αλατωρυχεία. Στο παρελθόν οι χώρες που περιβρέχονταν από θάλασσα ήταν προνομιούχες, γιατί είχαν αβαθείς ακτές που θερμαίνονταν φυσικά από τον ήλιο, όπου το νερό μπορούσε να εξατμιστεί χωρίς τη χρήση καυσίμου. Το θαλάσσιο αλάτι ήταν λιγότερο καθαρό από εκείνο που προερχόταν από τα ηπειρωτικά κοιτάσματα, το λεγόμενο «διαμάντι του αλατιού», εξαιτίας της κρυσταλλικής μορφής αλλά και της αξίας του.

Σε ορισμένες περιπτώσεις από τα αλατωρυχεία εξορύσσονταν ολόκληροι όγκοι. Συχνότερα το εξήγαγαν από αλμυρές πηγές ή υπεδάφη πλούσια σε αλάτι. Εκεί διοχετευόταν νερό, το οποίο επέστρεφε στην επιφάνεια γεμάτο αλάτι, μέθοδος δημοφιλής στο Φρανς Κοντέ, στη Λορένη, στις αυστριακές Άλπεις, στο Λούνεμπουργκ της Γερμανίας και στα Καρπάθια Όρη. Στη συνέχεια το νερό εξατμιζόταν με βρασμό. Ήταν μια διαδικασία ιδιαίτερα κοπιώδης και δαπανηρή, καθώς απαιτούσε την καύση μεγάλης ποσότητας ξυλείας

Τι είναι, όμως, το αλάτι;

Με απλά λόγια, είναι μια χημική ένωση που αποτελείται από νάτριο και   χλώριο.   

Ας το εξηγήσουμε με απλά λόγια: το νάτριο και το χλώριο αποτελούν δύο από τους βασικότερους ηλεκτρολύτες, οι οποίοι, μεταξύ άλλων, συμβάλλουν:

●   στη ρύθμιση των υγρών του σώματος

●   στη σωστή λειτουργία του μυϊκού και του νευρικού συστήματος

●   στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης

Από τα 2 στοιχεία, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στο νάτριο, καθώς αυτό είναι «ο ένοχος» για την υπέρταση. Και μπορεί το νάτριο του αλατιού να συνδέεται με την υπέρταση, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το αλάτι δεν είναι ουσιαστικό για τον οργανισμό μας.

Αντιθέτως! Μας κάνει καλό, αρκεί να καταναλώνεται με μέτρο

Αττικό αλάτι

Οι ανάγκες στον ελλαδικό χώρο καλύπτονταν από το θαλάσσιο αλάτι που προερχόταν από την κρυστάλλωση του θαλασσινού νερού. Αλυκές πιθανολογούνται ότι υπήρχαν από τη μυκηναϊκή εποχή. Το αλάτι ως εμπόρευμα δεν απασχολούσε ιδιαίτερα τους Έλληνες όσο άλλους λαούς.

Η αρχαία Αθήνα το προμηθευόταν από τις αλυκές της Ραφήνας, της Βούλας και του Σουνίου, οι οποίες εκμισθώνονταν σε ιδιώτες παραγωγούς. Το αττικό αλάτι ήταν συνώνυμο της ποιότητας.

Η ιστορία του Μεσολογγίου σαν πόλη ξεκινάει από το εμπόριο αλατιού που πραγματοποιούνταν από τις αλυκές του Λεπάντο (σημερινό Μεσολόγγι) προς τη Ραγκούζα (σημερινό Ντουμπρόβνικ).

Η βυζαντινή αυτοκρατορία προμηθευόταν το αλάτι της από τις αλυκές του Αιγαίου, της Αδριατικής και της Μαύρης Θάλασσας. Το κράτος διατηρούσε δικαιώματα επί της παραγωγής και της πώλησης. Οι αλυκές ανήκαν στον αυτοκράτορα ή στα μοναστήρια, ενώ το διεθνές εμπόριο του αλατιού στη Μεσόγειο πέρασε στα χέρια των ιταλικών ναυτικών δυνάμεων.

 Επί οθωμανικής αυτοκρατορίας οι αλυκές ανήκαν στις κατά τόπους κοινότητες και πόλεις ή σε ιδιώτες οι οποίοι τις καλλιεργούσαν και κατέβαλαν το αλατιάτικο, κατά κεφαλήν φόρο, στις τουρκικές Αρχές.

Το τρίτο έτος της Επανάστασης του 1821, το 1823, το αλάτι έγινε μονοπωλιακό είδος από τα επαναστατημένα εδάφη. Μέχρι το 1900 όλες οι αλυκές πέρασαν στο κρατικό μονοπώλιο.

Το 1902 λειτουργούσαν 16 αλυκές τα έσοδα των οποίων χρησιμοποιούνταν για την αποπληρωμή εθνικών χρεών. Στη διάρκεια του Μεσοπολέμου λειτουργούσαν 25 αλυκές, από τις οποίες το 1996 λειτουργούσαν μόνο οχτώ: δύο στο Μεσολόγγι, δύο στη Λέσβο και από μία στο Κίτρος Ημαθίας, στη Θεσσαλονίκη, στη Μέση Κομοτηνής και στη Νέα Κεσσάνη Ξάνθης, με συνολική ετήσια παραγωγή 120.000-200.000 τόνους.

                                                                  Δοσολογία

Τελικά ίσως να μην μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αλάτι. Ποια είναι η ιδανική δοσολογία; Από 1,5 - 8 γραμμάρια τη μέρα, ποσότητα που δεν πρέπει να υπερβαίνουμε. Η διαφοροποίηση εξαρτάται από την ατομική κατάσταση της υγείας, το κλίμα και τις συνθήκες ζωής. Για την Ελλάδα συνήθως η κατανάλωση 2-3 γραμμαρίων καθημερινά θεωρείται αρκετή. Σε γενικές γραμμές η υπέρβαση στο αλάτι ή, καλύτερα, στο νάτριο που αυτό περιέχει προκαλεί απώλεια της ελαστικότητας του καρδιοαγγειακού συστήματος, ευνοεί την υπέρταση και προκαλεί κι άλλες διαταραχές.

 Xωρίς αλάτι πεθαίνουμε, αφού είναι απαραίτητο για την υδατική ισορροπία του οργανισμού. Όταν οι στρατοί μετακινούνταν με τα πόδια ακόμα και δέκα ώρες τη μέρα, ήταν απαραίτητο να έχουν μαζί τους αλάτι. Σύμφωνα με ιστορικές μελέτες, εκατοντάδες στρατιώτες του Ναπολέοντα πέθαναν κατά την υποχώρησή τους από τη Μόσχα επειδή οι πληγές τους δε θεραπεύονταν λόγω της έλλειψης άλατος.

Καλό είναι να μη βάζουμε αλατιέρα στο τραπέζι μας, αφού κατά μέσο όρο το 70% του αλατιού που λαμβάνουμε περιέχεται στο ψωμί, στα τυριά, στα αλλαντικά, στους κύβους μαγειρικής και στα όσπρια. Το αλμυρό, μία από τις τέσσερις βασικές γεύσεις, έχει την ιδιότητα να ενισχύει τη γλυκιά και να αποδυναμώνει την πικρή γεύση - έτσι εξηγείται η επιτυχία του. Έχει αποδειχθεί ότι σήμερα καταναλίσκουμε λιγότερο αλάτι απ' ό,τι στο παρελθόν, την εποχή που ήταν το κυριότερο συντηρητικό και υπήρχε άφθονο σε πολλές τροφές.

Στρατηγική σημασία

Μόλις πριν από πενήντα χρόνια έχασε τη στρατηγική του σημασία.

Ένας θρυλικός δρόμος του αλατιού διασχίζει τη Σαχάρα. Aπό το Ταουντενί φθάνει στο Τιμπουκτού, πόλη που κάποτε ήταν εμπορικό σταυροδρόμι για χρυσό, ελεφαντόδοντο, δούλους και αλάτι. Επί αιώνες μεγάλα καραβάνια, τα οποία αποτελούνταν από χιλιάδες καμήλες, μετέφεραν πλάκες αλατιού από το Βορρά προς το Νότο. Οι περιηγητές του 15ου αιώνα αναφέρουν ότι ήταν επίπεδες, με μήκος που ξεπερνούσε το ένα μέτρο και με βάρος από 25 - 45 κιλά. Ήταν πολύτιμο όσο και το χρυσάφι, όχι μόνο για τον άνθρωπο. Αν για εμάς η μέση δοσολογία είναι περίπου 4 - 5 γραμμάρια τη μέρα, ένα μοσχάρι χρειάζεται 25 και μια αγελάδα 90.

 Απ' αυτό καταλαβαίνουμε γιατί το αλάτι είναι απαραίτητο στην περιοχή των Άλπεων, στη Δανία ήστην Αγγλία αλλά και στο Θιβέτ 

 

Φόροι

Το να ελέγχει ένα κράτος το εμπόριο του αλατιού σήμαινε ότι βρισκόταν σε θέση ισχύος. «Η ιστορία του αλατιού βρίσκεται στο κέντρο της οικονομικής και πολιτικής ισχύος της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας», τονίζει ο ιστορικός Ζαν Κλοντ Χοκέτ.

Σε πολλές περιπτώσεις η εμπορευσιμότητα του αλατιού οδήγησε και σε επιβολή φόρων, προστίμων και μονοπωλίων. Ο φόρος που επιβαλλόταν στο αλάτι έφτανε πολλές φορές να είναι διπλάσιος του κόστους του, γεγονός που οδήγησε σε συγκρούσεις.

Από την αρχαιότητα υπήρχαν φόροι για το αλάτι. Παράλληλα αναπτύχθηκε το λαθρεμπόριο, για παράδειγμα, ανάμεσα στα ελβετικά καντόνια και στη Γαλλία, κατά το 17ο και 18ο αιώνα μέχρι το 1840.

 Σε πολλές χώρες, όπως και στην Ελλάδα, υπήρχε μονοπώλιο αλατιού μέχρι το 1985.

Δεν είναι τυχαίο ότι το κίνημα του Γκάντι τάχθηκε ενάντια στο μονοπώλιο που είχε επιβληθεί από τους Άγγλους. Το 1930, ακολουθούμενος από μεγάλο πλήθος, κατευθύνθηκε προς τη θάλασσα, όπου συγκέντρωσε παράνομα κάποια γραμμάρια αλατιού. Αμέσως μετά προκλήθηκε εξέγερση από τους φτωχούς χωρικούς, η οποία πέτυχε το σκοπό της.

Η Βενετία κυριάρχησε στο εμπόριο του αλατιού στη Μεσόγειο μέχρι το 16ο αιώνα λόγω των αλυκών της λιμνοθάλασσας. Το 932 οι Βενετοί άρχισαν να καταστρέφουν τις αλυκές των ανταγωνιστών τους. Από το 12ο αιώνα εγκατέλειψαν τις αλυκές τους στην Κιότζα, γιατί τους συνέφερε να αγοράζουν αλάτι και να το μεταφέρουν με τα πλοία τους από την Κύπρο, την Κρήτη, την Ίμπιζα  και την Αλεξάνδρεια.

Σ' αυτές τις περιπτώσεις το αλάτι χρειαζόταν και ως σαβούρα για τα πλοία που επέστρεφαν άδεια. Από τις αρχές του 20ού αιώνα το αλάτι άρχισε να γίνεται όλο και πιο σημαντικό για τα εργοστάσια της σόδας, του χλωρίου, των χημικών λιπασμάτων και των σαπουνιών. Τα τελευταία χρόνια μεγάλες ποσότητες αλατιού έχουν άλλο προορισμό: τη διασπορά ως αντιπηκτικό στους χιονισμένους δρόμους. Τη δεκαετία του 1990, στις ΗΠΑ, πάνω από το 40% του αλατιού καταναλώθηκε γι' αυτό το σκοπό.

Πηγές:

 Άρθρο της Ανθής Μουντάνου

https://www.mymarket.gr/

https://chem.noesis.edu.gr/greece-salts-history

http://www.seasalt.gr/Article

Αθάνατος Καβάφης

100 χρόνια από τον θάνατό του

 

ΔΟΥΛΕΙΑ

 

ΕΥΧΕΣ

                               ΧΑΡΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΜΕ ΥΓΕΙΑ ΣΕ ΟΛΕΣ ΚΑΙ ΟΛΟΥΣ