ΟΤΑΝ ΖΕΙΣ ΣΕ ΑΧΟΥΡΙ ΓΙΝΕΣΑΙ… ΓΑΙΔΑΡΟΣ

Είχα την τύχη να κάνω ένα ταξίδι στην Ιταλία την περασμένη εβδομάδα. Μια εβδομάδα σε μια μαγευτική περιοχή όπως η Τοσκάνη.


Η εκπληκτική "Πύλη του Παραδείσου" στο Βαπτιστήρι της DUOMO στη Φλωρεντία

Λέω είχα την τύχη γιατί είχα κλείσει την εκδρομή αυτή από το χειμώνα και είχα προπληρώσει. Βλέπετε, με τα νέα μέτρα, τούτη την περίοδο μια τέτοια ενέργεια θα ήταν αποτρεπτική…
Θέλω να γράψω τις εντυπώσεις μου από τούτο το ταξίδι όχι για το πολιτισμικό σοκ που έχω υποστεί, αν πας σε πόλεις όπως η Φλωρεντία, η Πίζα, η Σιένα, η Βολτέρα, το Σαν Τζιμινιάνο κ.α το σοκ είναι δεδομένο, μα για να κάνω αναπόφευκτες συγκρίσεις με τα καθ’ ημάς…



Όπου και να πήγα, σε πόλεις ή μικρά χωριά, πέρα από τον μεσαιωνικό ή αναγεννησιακό χαρακτήρα των κτιρίων, τα καταπληκτικά έργα τέχνης κάθε μορφής κ.α., διαπίστωσα λίγα αλλά ουσιαστικά πράγματα.
1. Οι άνθρωποι σέβονται το μέρος που ζουν και την πολιτιστική τους κληρονομιά.
2. Διατήρησαν αναλλοίωτα τα κτίρια, τα κάστρα, τα σοκάκια.
3. Παντού στους δρόμους θα συναντήσεις έργα τέχνης, αρχαία ή νέα. Όπου σε μια πόλη υπήρχε άγαλμα και το έβαλαν σε μουσείο για λόγους ασφαλείας, το έχουν αντικαταστήσει με αντίγραφό του.
4. Κάθε εκκλησία και κάθε βαφτιστήρι, είναι και ένα μουσείο τέχνης. Εντυπωσιακοί πίνακες, εντυπωσιακά αγάλματα και ακόμη πιο εντυπωσιακές τοιχογραφίες, Μεσαιωνικές ή Αναγεννησιακές, τις στολίζουν.
5. Παντού συνυπάρχουν αρμονικά παλιές και νέες θρησκείες. Είναι εντυπωσιακό πως π.χ μέσα στην εκκλησία του Αγίου Πέτρου στην Πίζα υπάρχει και προβάλλεται αρχαίος ναός.




6. Οι δρόμοι είναι δρόμοι και όχι παζάρια. Η πραμάτεια είναι μέσα στα, μικρά κυρίως, καταστήματα, με ελάχιστες εξαιρέσεις και αυτές σε πολύ περιορισμένο χώρο. Ταμπέλες δεν υπάρχουν στους δρόμους και στις κολώνες, ούτε έξω από τα μαγαζιά στο δρόμο.
7. Τα τραπεζάκια έξω, είναι ελάχιστα και σε περιορισμένο χώρο
8. Τέντες, air condition και όλα τα σχετικά δεν υπάρχουν σε κανένα κτίριο στα ιστορικά κέντρα
9. Δεν υπάρχει περίπτωση να ψωνίσεις οτιδήποτε και να μη σου κόψουν απόδειξη
10. Τα περίπτερα με τουριστικά είδη σε πλατείες είναι μετακινούμενα, πάει να πει, σχετικά νωρίς, τα μαζεύουν οι άνθρωποι και τα μεταφέρουν σπίτι τους
11. Τέντες από νάιλον, θερμοκήπια ανθρώπων δηλαδή, δεν συνάντησα, πλην ελαχίστων περιπτώσεων και αυτά τα τοποθετούσαν κατά τη διάρκεια της βροχής..



12. Οι ξενόγλωσσες πινακίδες είναι από ελάχιστες έως ανύπαρκτες. Ελάχιστοι καταστηματάρχες σου μιλούν Αγγλικά, αν και φαντάζομαι τα γνωρίζουν.
13. Κάθε πόλη και κάθε χωριό έχει αρκετά parking στις εισόδους του, τα περισσότερα με πληρωμή. Παρκάρεις, παίρνεις το χαρτάκι σου από το μηχάνημα και φεύγοντας το ξαναβάζεις στο μηχάνημα και πληρώνεις.
14. Τα εστιατόρια κλείνουν στις τρεις το μεσημέρι και ξανανοίγουν στις έξι. Δύσκολα θα βρεις φαγητό με σερβίρισμα τότε. Τη βολεύεις με σάντουιτς και πίτσα στο χέρι αν ξεχαστείς…
15. Το κάπνισμα απαγορεύεται παντού σε εσωτερικούς χώρους. Στους δρόμους όμως υπάρχουν καλαθάκια σκουπιδιών με τασάκια παντού. Είναι απίστευτο μα δεν είδα σκουπίδι πεταμένο έξω από καλαθάκι ή κάδο.
16. Οι καταστηματάρχες είναι ευγενικοί και πολύ εξυπηρετικοί. Δεν σου γίνονται φόρτωμα διαλαλώντας την πραμάτεια τους ακόμη και στους υπαίθριους χώρους. Είναι τόσο κατατοπιστικοί που τους καταλαβαίνεις ακόμη και αν δεν ξέρεις τη γλώσσα.
17. Σε κάθε παράθυρο, σε κάθε μικρό μπαλκονάκι υπάρχουν γλάστρες με λουλούδια.
18. Πουθενά δεν είδα γραμμένους τοίχους, κατεστραμμένες πινακίδες σήμανσης, αρκετά κατατοπιστικές επ’ ευκαιρία, πουθενά δεν είδα καταστροφή.
19. Η γη είναι όλη καλλιεργημένη ακόμη και στα σύνορα των κάστρων κάθε πόλης
20. Η Καθαριότητα είναι εντυπωσιακή. Έψαχνα απεγνωσμένα να βρω, σε δρόμους έξω από χωριά κυρίως, πεταμένα σκουπίδια, για να αποκτήσω ένα άλλοθι για τα δικά μας, μα, πιστέψτε με, βρήκα ελάχιστα μετρημένα στα δάκτυλα. Από εδώ πέρασε Έλληνας… ήταν το σχόλιό μου, δυστυχώς …
21. Επί μισή ώρα, στο αγροτόσπιτο που μέναμε σε ένα χωριό, μας κατατόπιζαν για το τι θα δούμε, που θα φάμε φτηνά και καλά, που θα ψωνίσουμε, μας έδωσαν χάρτες, μας έκαναν να νοιώσουμε άνετα σε ένα ξένο μέρος…


Το αγροτόσπιτο που μέναμε

Ασέβεια στην … μονοκαλλιέργεια

Όταν σε ένα τόπο, όπως ο δικός μας, μονοκαλλιέργεια έχει καταντήσει να είναι ο τουρισμός, όταν η ανάπτυξη στηρίζεται σε αυτόν, τότε είσαι υποχρεωμένος να σέβεσαι αυτό που … πουλάς.
«Πουλάμε» ήλιο και φύση. «Πουλάμε» εντυπωσιακές παραλίες με εξαιρετικές αμμουδιές. «Πουλάμε» αρχαία μνημεία κατάσπαρτα στον Ελλαδικό χώρο, «πουλάμε» πανέμορφα νησιά, «πουλάμε» ανατολίτικη κουζίνα και τοπικά προϊόντα. Πόσα από αυτά σεβόμαστε; Πόσα από αυτά προβάλλουμε επαρκώς; Πόσα από αυτά προσπαθούμε να διατηρήσουμε αναλλοίωτα;
Η ευθύνη της πολιτείας και της τοπικής αυτοδιοίκησης ειδικότερα είναι τεράστια.
Αντιλαμβάνομαι και ξέρω τις δυσκολίες, κυρίως οικονομικές, που αντιμετωπίζει η τελευταία. Αντιλαμβάνομαι τις περιορισμένες δυνατότητες, την πίεση, τη λειψή υποδομή, τα πενιχρά μέσα. Σύμφωνοι. Η αυτοδιοίκηση έχει άλλοθι και το προβάλει σε κάθε ευκαιρία.
- Τι να κάνουμε; Δεν έχουμε χρήματα, είναι η μόνιμη δικαιολογία.



Θέμα χρημάτων;

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΛΑ ΘΕΜΑ ΧΡΗΜΑΤΩΝ! Αν πραγματικά θέλεις να προχωρήσεις κάτι, θα βρεις τον τρόπο να το προωθήσεις. Τα πάντα θεωρώ πως είναι θέμα παιδείας των ανθρώπων, άρα προς τα εκεί πρέπει να στοχεύσουμε με σχέδιο και προγραμματισμό.
► Δεν χρειάζονται χρήματα προκειμένου να συνεργαστείς με τα σχολεία (και όχι μόνο), προωθώντας τη δημιουργία εθελοντικών ομάδων, για τον καθαρισμό συγκεκριμένων περιοχών της πόλης και του νομού.
► Δεν χρειάζονται χρήματα προκειμένου να πείσεις τους πολίτες να μη πετούνε έξω από τους κάδους τα σκουπίδια τους.
► Δεν χρειάζονται χρήματα προκειμένου να αποτρέψεις, με παραδειγματική τιμωρία ίσως, τους αναίσθητους πολίτες να κάνουν τις αλάνες, τις ρεματιές και τις παραλίες σκουπιδότοπους!
► Δεν χρειάζονται χρήματα προκειμένου να επιβάλλεις στους καταστηματάρχες να περιορίζονται στους χώρους που ενοικιάζουν και να μην επεκτείνονται , να μην συμπεριφέρνονται σαν κατακτητές σε δημοτική περιουσία, να σέβονται τα πεζοδρόμια που καταλαμβάνουν και να τα κρατούν καθαρά. Δεν πληρώνουν που δεν πληρώνουν για τους χώρους που καταλαμβάνουν, ας μην τους ρυπαίνουν κιόλας (ρύποι δεν είναι μόνο τα σκουπίδια)!
► Δεν χρειάζονται χρήματα προκειμένου να αναγκάσεις όσους εκμεταλλεύονται χώρους στις παραλίες να τις καθαρίζουν, με ποινή την ανάκληση της άδειας. (Αστεία ιστορία. Ποιες άδειες; …)
► Δεν χρειάζονται χρήματα μα εφαρμογή των νόμων η μη κατεδάφιση διατηρητέων κτισμάτων, ο σεβασμός των μνημείων, η διατήρηση μιας πολεοδομικής ταυτότητας στην πόλη και στα χωριά.
► Δεν χρειάζονται χρήματα, η απαιτούνται ελάχιστα προκειμένου να βουλώσεις τις τρύπες που χάσκουν στους δρόμους ή προκειμένου να στρώσεις με λίγο χαλίκι ένα parking (ανατολική παραλία) που νοιώθεις ντροπή και να το βλέπεις…
► Δεν χρειάζεται χρήματα ο συντονισμός των υπηρεσιών μέσα στον ίδιο δήμο ή νομό. Είναι αδιανόητο ένας δρόμος να είναι «ανοιχτή πληγή» για πολύ μεγάλο διάστημα, επειδή σήμερα ο δήμος, αύριο η ΔΕΗ, μεθαύριο ο ΟΤΕ, αποφάσισαν να κάνουν έργα…
► Δεν χρειάζονται χρήματα προκειμένου να αποτρέψεις τους πολίτες να μην παρκάρουν σε μέρος που απαγορεύεται το παρκάρισμα. Δεν είναι δυνατόν ο Πόντες π.χ. να είναι χώρος παρκαρίσματος, είναι αδιανόητο η είσοδος της πόλης να αποτελεί ένα παράνομο parking.
► Χρειάζονται άραγε χρήματα προκειμένου να αναγκάσεις τους λογής επιτηδευματίες να μην κάνουν τις κολώνες χώρους διαφήμισης των καταστημάτων τους; Πόσα χρήματα εισπράττει η τοπική αυτοδιοίκηση από τις χιλιάδες ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ διαφημιστικές πινακίδες στα πεζοδρόμια και στους δρόμους; Η αποτρέπεις κάτι που απαγορεύεται ή το νομιμοποιείς με κανόνες και αισθητική και εισπράττεις! Αυτό το μπάχαλο ούτε στη Ζιμπάμπουε…
► Χρειάζονται χρήματα προκειμένου η τοπική αυτοδιοίκηση να επιβάλλει καλαίσθητες πινακίδες στα καταστήματα σε συγκεκριμένα μεγέθη και με προτεραιότητα στη γλώσσα μας;
Όταν μπεις στον τόπο μας θαρρείς πως είμαστε δίγλωσσοι, κάτι σαν Βέλγιο, Αυστρία κ.λ.π. Δεν σεβόμαστε τη γλώσσα μας την πλέον εντυπωσιακή, την πλέον καθαρή, την πιο πλούσια γλώσσα του κόσμου. Δουλοπρεπείς, την έχουμε απαξιώσει, με ευθύνη και της πολιτείας βεβαίως. Είναι απαράδεκτο στις πινακίδες των καταστημάτων μας να ψάχνουμε με το φανάρι τα Ελληνικά.
Αντιλαμβάνομαι ότι η γλώσσα μας είναι «ανάδελφη» και πρέπει να βοηθήσουμε τους επισκέπτες να καταλάβουν. Ωραία. Ας γράφουμε Ελληνικά και ας κάνουμε από κάτω με μικρά γράμματα την επεξήγησή μας σε ξένη γλώσσα. Να κυριαρχούν τα Ελληνικά όμως!
► Χρειάζονται χρήματα προκειμένου να αναγκάσεις τους καταστηματάρχες να μην καταλαμβάνουν τα πεζοδρόμια, που, αν δεν είναι ανύπαρκτα, είναι στενά; Έχουν και οι απλοί πολίτες δικαιώματα σε αυτό τον τόπο…
► Χρειάζονται χρήματα ή πόσα επιτέλους χρειάζονται προκειμένου να τοποθετηθούν δέκα κάδοι στις παραλίες και καλαθάκια στους δρόμους;
► Χρειάζονται χρήματα προκειμένου να επιβάλεις στους καταστηματάρχες να τοποθετήσουν έξω από χώρους μη καπνιζόντων ένα δοχείο με άμμο ή νερό για τα αποτσίγαρα όσων καπνίζουν αναγκαστικά έξω;
► Πόσα παραπάνω χρήματα χρειάζονται προκειμένου, όταν καθαρίζονται τα πρανή των δρόμων, να μαζεύονται και τα εκατοντάδες πλαστικά που τα στολίζουν; Θαρρώ είναι προτιμότερο να μην καθαρίζονται τα πρανή και να μας πνίγουν τα χορτάρια, παρά την εικόνα που βλέπουμε όταν καθαρίζονται. Είναι ντροπή!
► Δεν χρειάζονται χρήματα μα βούληση, σχέδιο και όραμα για πολλά πράγματα που θα άλλαζαν την εικόνα μας. Δυστυχώς για όραμα έχουμε το βόλεμα των ημετέρων, βούληση τη λαμογιά (πολλοί και διάφοροι) , όσο για το σχέδιο είχαμε μηδέν στο σχολείο στα καλλιτεχνικά…



Ο χώρος σου επιβάλλει συμπεριφορά

Όταν ο επισκέπτης έρθει στον τόπο μας ξεχνά αυτά που κάνει στον δικό του τόπο. Απελευθερώνεται και συμπεριφέρεται όπως και εμείς θεωρώντας προφανώς πως αυτό είναι το σωστό. Αν κρατά ένα πλαστικό μπουκαλάκι νερού, ψάχνει κάπου να το πετάξει και δεν βρίσκει, αν βλέπει γύρω του δεκάδες πεταμένα, ε! θα το πετάξει και αυτός!
Αν κυκλοφορείς σε αχούρι συμπεριφέρεσαι σαν γάιδαρος, αν κυκλοφορείς σε σαλόνι και γάιδαρος να είσαι θα σεβαστείς το χώρο!


Νάρκισσοι

Ο Νάρκισσος, ο νεαρός της μυθολογίας μας είναι ο θεός μας.



Είμαστε ο υπερθετικός βαθμός των επιθέτων. Οι ομορφότεροι, οι εξυπνότεροι και οι καλύτεροι άνθρωποι της γης. Ναζιστές όλοι οι Γερμανοί, σωβινιστές όλοι οι Γάλλοι, κρυόκωλοι οι Άγγλοι, βάρβαροι οι Τούρκοι, μαφιόζοι οι Ρώσοι και οι Αλβανοί…
Όταν οι άλλοι λαοί καυτηριάζουν τις ασχήμιες μας, τα σκάνδαλα του κράτους μας, τις μαφιόζικες συμπεριφορές μας, ανατρέχουμε στο μακρινό παρελθόν μας και επικαλούμαστε το Σωκράτη που οι ίδιοι θανατώσαμε, τον Αριστοτέλη που σταυρώνουμε καθημερινά μέσα από μια άθλια παιδεία, τον Περικλή, τον Ευριπίδη… Τι θαυμάζουμε λοιπόν οι αμετανόητοι Έλληνες στον καθρέφτη μας; Τις πόλεις - εκτρώματα που κτίσαμε; Το περιβάλλον που οι ίδιοι βρωμίσαμε; Την παντοκρατορία της πολιτισμικής σαβούρας; Τη χυδαιότητα που επικρατεί σε κάθε πολιτική, κοινωνική ακόμη και θρησκευτική έκφραση;
Τι επιτέλους επιδιώκουμε; Να προοδεύουμε χωρίς κόπο και προσπάθεια, να τα «κονομάμε» χωρίς στοιχειώδη παροχή υπηρεσιών, να ζούμε σαν βδέλλες από το αίμα των άλλων;
Ώρα να ξεπεζέψουμε από το άτι του ναρκισσισμού και του εγωισμού, να απαρνηθούμε την αρχαιολαγνία και να αγαπήσουμε αληθινά την ιστορική μας διαδρομή, να πατήσουμε πάνω στα αρχαία θεμέλια κι όχι να τα κουβαλούμε στις πλάτες, να πιστέψουμε στους εαυτούς μας και να γίνουμε αυτόνομοι…
Ώρα να κοιτάξουμε τους λαούς που θεωρούμε … παρακατιανούς και να δούμε πως προόδευσαν, με πόσο σεβασμό αντιμετωπίζουν το παρελθόν τους, πως το χρησιμοποιούν για το μέλλον, πόσο σεβασμό δείχνουν στο περιβάλλον και στον άνθρωπο. Έτσι θα γίνουμε θαρρώ καλύτεροι!

24/5/2010

ΠΑΟΥΛΟ ΚΟΕΛΙΟ (Paulo Coelho)

Μόλις επέστρεψα από ένα εβδομαδιαίο ταξίδι στις πόλεις και τα χωριά της Τοσκάνης και δεν έχω συνέλθει από το πολιτισμικό σοκ! Δεν έχω διάθεση για «βαριά» λόγια, ο χρόνος άλλωστε δεν είναι κατάλληλος και οι συγκρίσεις … άστα να πάνε!
Ας το ρίξουμε λίγο «έξω». Ας ξεφύγουμε από την καθημερινότητα και από τις σκοτούρες μας για λίγο. Ένα καλό βιβλίο, ένα παραμύθι, ένα ποίημα, βοηθούν σε αυτό.
Δυο παραμύθια και ένας δεκάλογος απόψεων του Κοέλιο, για σήμερα. Χωρίς περιττά άλλα λόγια.
Βιογραφικό

Ο Πάολο Κοέλιο (Paulo Coelho), είναι βραζιλιάνος συγγραφέας.
Γεννήθηκε στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας στις 24 Αυγούστου 1947. Φοίτησε στην νομική, αλλά εγκατέλειψε τις σπουδές του το 1970 για να ταξιδέψει στο Μεξικό, Περού, Βολιβία, Χιλή, στην Ευρώπη και την Βόρεια Αφρική. Δύο χρόνια αργότερα επέστρεψε στην Βραζιλία και άρχισε να γράφει στίχους για μουσική. Φυλακίστηκε για λίγο καιρό το 1974 για υπονομευτικές δραστηριότητες κατά της βραζιλιάνικης δικτατορίας.
Παρότι Χριστιανός Καθολικός, τα κείμενά του συνδυάζουν με ένα ιδιαίτερο τρόπο τη θρησκευτικότητα και τον μυστικισμό, διαλογισμό και πνευματικές ασκήσεις και εμπειρίες από το μυστικιστικό παρελθόν του, που συχνά ίσως να αντιτίθενται στη γραμμή του επίσημου Καθολικισμού. Τα θέματά του από την άλλη δεν θα εκφράζανε συγκεκριμένη θρησκευτική ιδεολογία, αν δεν υπήρχαν τα Καθολικά στοιχεία, αλλά αυτή η διάσταση δεν λαμβάνεται έντονα υπόψη από το κοινό του, καθότι υφίσταται απλά ως υπόβαθρο για την κυρίως ιστορία.
Ενδιαφέρον έχει να πούμε ότι η επίσημη Ελληνική Εκκλησία δεν έχει αντιδράσει θετικά ή αρνητικά για την επιτυχία του στην Ελλάδα.
Πολλά από τα έργα του έχουν μία ιδιαίτερη και μυστικιστική ατμόσφαιρα, ενώ πολύ σύνηθες θέμα τους είναι η αφοσίωση σε ένα στόχο και η επίτευξη των ονείρων. Έχει πουλήσει πάνω από 20 εκατομμύρια βιβλία σε ολόκληρο τον κόσμο και τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε τριανταοκτώ γλώσσες. Του έχουν απονεμηθεί πολλά λογοτεχνικά βραβεία από διάφορες χώρες, συμπεριλαμβανομένης μιας υποψηφιότητας για το περίφημο Διεθνές Λογοτεχνικό Βραβείο του Δουβλίνου για το «Η Βερόνικα αποφασίζει να πεθάνει».
(Βικιπαίδεια)

O άνθρωπος, το άλογο και το σκυλί

Ένας άνθρωπος, το άλογό του και το σκυλί του περπατούσαν σ ένα δρόμο. Καθώς περνούσαν δίπλα από ένα τεράστιο δέντρο, έπεσε ένας κεραυνός και όλοι έμειναν στον τόπο. Αλλά ο άνθρωπος δεν αντιλήφθηκε ότι είχε πια αφήσει τον κόσμο τούτο και συνέχισε να περπατάει με τα ζώα του. Μερικές φορές οι πεθαμένοι θέλουν χρόνο για να συνειδητοποιήσουν τη νέα τους κατάσταση...
Ο δρόμος ήταν πολύ μακρύς, ανηφορικός, ο ήλιος έκαιγε και αυτοί είχαν ιδρώσει και διψούσαν πολύ.
Σε μια στροφή διέκριναν μια μεγαλόπρεπη πύλη, καμωμένη ολόκληρη από μάρμαρο, που οδηγούσε σε μία πλατεία στρωμένη με χρυσάφι, που στο κέντρο της είχε μία πηγή από όπου ανάβλυζε κρυστάλλινο νερό.
Ο οδοιπόρος προχώρησε προς τον άνθρωπο που φύλαγε την είσοδο:
- Καλημέρα
- Καλημέρα, απάντησε ο φύλακας
- Ποιος είναι αυτός ο τόσο όμορφος τόπος;
- Είναι ο παράδεισος
- Ωραία που φτάσαμε στον παράδεισο, διψάμε πολύ
- Μπορείτε να μπείτε, κύριε, και να πιείτε όσο θέλετε ( και ο φύλακας έδειξε την πηγή)
- Το άλογο και το σκυλί μου διψάνε κι αυτά
- Λυπάμαι πολύ, είπε ο φύλακας - Εδώ δεν επιτρέπονται ζώα
Ο άνθρωπος στενοχωρήθηκε επειδή διψούσε πολύ, αλλά δεν ήθελε να πιει νερό μόνο αυτός. Ευχαρίστησε το φύλακα και συνέχισε το δρόμο του.
Αφού περπάτησαν πολλή ώρα στην ανηφόρα, εξαντλημένοι πια, έφτασαν σ ένα μέρος που είχε για είσοδο μια παλιά ξύλινη πύλη που οδηγούσε σ ένα χωματόδρομο πλαισιωμένο από δέντρα.
Στη σκιά ενός από τα δέντρα καθόταν ένας άνθρωπος μ ένα καπέλο στο κεφάλι, ίσως και να κοιμόταν.
- Καλημέρα, είπε ο οδοιπόρος.
Ο άνθρωπος έγνεψε με το κεφάλι
- Διψάμε πολύ, εγώ το άλογό μου και το σκυλί μου
- Έχει μια πηγή σ' εκείνες τις πέτρες, είπε ο άνθρωπος δείχνοντας το σημείο - Πιείτε όσο θέλετε
Ο άνθρωπος, το άλογο και το σκυλί πήγαν ως την πηγή και έσβησαν τη δίψα τους. Ο οδοιπόρος γύρισε για να τον ευχαριστήσει.
- Ελάτε πάλι όποτε θέλετε, απάντησε ο άνθρωπος
- Αλήθεια, πως λέγεται αυτό το μέρος;
- Παράδεισος
- Παράδεισος;; Μα ο φύλακας της μαρμαρένιας πύλης είπε ότι ο παράδεισος ήταν εκεί!
- Εκεί δεν είναι ο παράδεισος, είναι η κόλαση
Ο οδοιπόρος τα’ χασε.
- Πρέπει να τους απαγορεύετε να χρησιμοποιούν το όνομά σας! Αυτό σίγουρα θα προξενεί μεγάλα μπερδέματα!
- Καθόλου, αντίθετα μας κάνουν μεγάλη χάρη. Επειδή εκεί μένουν όλοι αυτοί που είναι ικανοί να εγκαταλείψουν τους καλύτερούς τους φίλους...


Ο Κύκλος της Χαράς

Κάποια μέρα ένας χωρικός χτύπησε δυνατά την πόρτα ενός μοναστηριού. Όταν ο αδελφός θυρωρός άνοιξε, εκείνος του έδωσε ένα θαυμάσιο τσαμπί σταφύλια.
- Αγαπητέ αδελφέ, αυτά είναι τα πιο ωραία σταφύλια του αμπελιού μου. Ήρθα εδώ να σου τα χαρίσω.
- Ευχαριστώ! θα τα πάω αυτά στον αβά, θα χαρεί πολύ με τέτοιο δώρο.
- Όχι! Για σένα τα έφερα.
- Για μένα; Ο αδελφός κοκκίνισε, επειδή αισθάνθηκε ότι δεν άξιζε ένα τέτοιο δώρο της φύσης.
- Ναί! επέμενε ο χωρικός. Γιατί πάντα μου άνοιγες την πόρτα, όταν εγώ χτυπούσα. Όταν χρειαζόμουν βοήθεια, επειδή η σοδειά μου είχε καταστραφεί από την ξηρασία, εσύ μου έδινες κάθε μέρα ένα κομμάτι ψωμί κι ένα ποτήρι κρασί, θέλω αυτό το τσαμπί σταφύλια να σου φέρει λίγο από την αγάπη του ήλιου, την ομορφιά της βροχής και το θεϊκό θαύμα που το γέννησε τόσο όμορφο.
Ο αδελφός θυρωρός τοποθέτησε το τσαμπί μπροστά του κι όλο το πρωί το θαύμαζε: Ήταν πραγματικά όμορφο. Γι' αυτό αποφάσισε να παραδώσει το δώρο στον αβά, που πάντα τον ενθάρρυνε με σοφά λόγια.
Ο αβάς χάρηκε πολύ με τα σταφύλια, θυμήθηκε όμως ότι κάποιος αδελφός στο μοναστήρι είχε αρρωστήσει και σκέφτηκε: «θα του δώσω το τσαμπί. Ποιος ξέρει, μπορεί να φέρει κάποια χαρά στη ζωή του».
Έτσι κι έγινε. Τα σταφύλια δεν έμειναν, όμως, πολλή ώρα στο δωμάτιο του άρρωστου αδελφού, γιατί κι εκείνος συλλογίστηκε: «Ο αδελφός μάγειρας μ' έχει φροντίσει τόσο καιρό, ταΐζοντας με με ό,τι καλύτερο. Σίγουρα θα χαρεί».
Όταν το μεσημέρι εμφανίστηκε ο αδελφός μάγειρας με το γεύμα, αυτός του έδωσε τα σταφύλια.
- Είναι για σένα, είπε ο άρρωστος αδελφός. - Επειδή πάντα βρίσκεσαι σ' επαφή με τα προϊόντα που μας προσφέρει η φύση, θα ξέρεις τι να κάνεις μ' αυτό το δημιούργημα του θεού.
Ο αδελφός μάγειρας έμεινε κατάπληκτος από την ομορφιά του τσαμπιού και σχολίασε με τον βοηθό του πόσο τέλεια ήταν τα σταφύλια. Τόσο τέλεια, που κανείς άλλος δεν θα εκτιμούσε τέτοιο θαύμα της φύσης όσο ο αδελφός σκευοφύλακας, καθώς εκείνος ήταν ο υπεύθυνος για τη φύλαξη της Αγίας Μετάληψης και πολλοί στο μοναστήρι τον θεωρούσαν σαν άγιο άνθρωπο.
Ο σκευοφύλακας με τη σειρά του χάρισε τα σταφύλια στον πιο νεαρό δόκιμο, ώστε να καταλάβει εκείνος, ότι το έργο του θεού φανερώνεται στις πιο μικρές λεπτομέρειες της δημιουργίας. Όταν ο δόκιμος τα πήρε, η καρδιά του δόξαζε τον Κύριο, επειδή δεν είχε ξαναδεί τόσο όμορφο τσαμπί. Την ίδια στιγμή θυμήθηκε την πρώτη φορά που είχε φτάσει στο μοναστήρι και τον άνθρωπο που του είχε ανοίξει την πόρτα - αυτή η χειρονομία του είχε επιτρέψει να βρεθεί σήμερα σ' εκείνη την κοινότητα ανθρώπων που ήξεραν να εκτιμούν τα θαύματα.
Κι έτσι, λίγο πρίν νυχτώσει, έφερε το τσαμπί στον αδελφό θυρωρό.
- Να το απολαύσεις, είπε. - Γιατί εσύ περνάς τον περισσότερο χρόνο εδώ ολομόναχος. Αυτά τα σταφύλια θα σε κάνουν να χαρείς.
Ο αδελφός θυρωρός θεώρησε ότι εκείνο το δώρο προοριζόταν πραγματικά για τον ίδιο, απόλαυσε την κάθε ρόγα του τσαμπιού και κοιμήθηκε ευτυχισμένος.

Ο Δεκάλογος του Πάουλο Κοέλιο...

1. Όλοι οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί. Και θα πρέπει να κάνουν ό,τι μπορούν για να παραμείνουν έτσι.
2. Σε κάθε άνθρωπο έχουν δοθεί δύο ποιότητες: η δύναμη και το ταλέντο. Η δύναμη τον οδηγεί να συναντήσει το πεπρωμένο του, το ταλέντο του τον υποχρεώνει να μοιραστεί με τους άλλους τα καλά του στοιχεία. Ο καθένας πρέπει να γνωρίζει πότε να χρησιμοποιεί το ένα και πότε το άλλο.
3. Σε κάθε άνθρωπο έχει δοθεί μια αρετή: η ικανότητα να επιλέγει. Για όποιον δεν χρησιμοποιεί αυτή την αρετή, μετατρέπεται σε κατάρα - και οι άλλοι θα επιλέγουν πάντα για λογαριασμό του.
4. Κάθε άνθρωπος έχει τον Προσωπικό του Μύθο να υλοποιήσει και αυτός είναι ο λόγος που έρχεται στον κόσμο. Ο Προσωπικός Μύθος εκδηλώνεται στον ενθουσιασμό του για όσα κάνει.
5. Κάθε άνθρωπος πρέπει να γνωρίζει δύο γλώσσες: τη γλώσσα της κοινωνίας και την γλώσσα των οιωνών. Η πρώτη εξυπηρετεί την επικοινωνία με τους άλλους. Η δεύτερη χρησιμοποιείται για να εξηγεί τα μηνύματα από τον Θεό.
6. Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να αναζητά την απόλαυση - αυτό δηλαδή που δίνει σ' εκείνον χαρά και όχι κατ' ανάγκη στους άλλους.
7. Κάθε άνθρωπος πρέπει να διατηρεί ζωντανή μέσα του την ιερή φλόγα της τρέλας. Και πρέπει να συμπεριφέρεται σαν κανονικός άνθρωπος.
8. Τα μόνα σφάλματα που θεωρούνται σοβαρά είναι τα εξής: να μη σέβεσαι τα δικαιώματα του άλλου, να παραλύεις από τον φόβο, να αισθάνεσαι ένοχος, να νομίζεις ότι δεν αξίζεις ό,τι καλό και κακό σου συμβαίνει στη ζωή και να είσαι δειλός. Να αγαπούμε τους εχθρούς μας, αλλά να μην κάνουμε συμμαχίες μαζί τους. Βρίσκονται στον δρόμο μας για να δοκιμάσουν το σπαθί μας και αξίζουν τον σεβασμό της μάχης μας. Εμείς να διαλέγουμε τους εχθρούς μας και όχι αντίστροφα.
9. Όλες οι θρησκείες οδηγούν στον ίδιο Θεό και όλες αξίζουν τον ίδιο σεβασμό.
10. Ό,τι κάνουμε στο παρόν επηρεάζει το μέλλον ως συνέπεια και το παρελθόν ως λύτρωση.

17/5/2010
markos-arthra.blogspot.com

ΑΠΕΡΓΙΑ 5 ΜΑΗ 2010

Μας θέλουν σκλάβους.
Μας θέλουν κωπηλάτες σε γαλέρα με το ταμπούρλο και το μαστίγιο.
Μας θέλουν υπηρέτες του μεγάλου κεφαλαίου, χωρίς φωνή και χωρίς δικαιώματα.
ΔΕΝ ΘΑ ΤΟΥΣ ΠΕΡΑΣΕΙ!

ΝΕΑ ΜΕΤΡΑ

Αλλοι τα ρούφηξαν



κι άλλοι τα ... τρώνε...

ΤΣΑΝΤΙΛΕΣ…(*)

Έχουμε γίνει, εμείς οι Έλληνες, «χοντρόπετσοι», τα τελευταία πολλά χρόνια. Τίποτα δεν μας παραξενεύει, τίποτα δεν μας προκαλεί το ενδιαφέρον, τίποτα δεν μας θυμώνει. Ξεπερνάμε με ευκολία κλέφτες και απατεώνες, κυβερνώντες ή κυβερνήσαντες, και μάλιστα τους επιβραβεύουμε ξαναψηφίζοντας τους. Όταν ακούμε πως κάποιος έκλεψε πολλά, λαδώθηκε, πήρε «νόμιμες» ή παράνομες μίζες, στο βάθος τον ζηλεύουμε και από μέσα μας τον χειροκροτούμε. «Μάγκα» τον ανεβάζουμε, «ντερβίση» τον κατεβάζουμε. Έτσι μας γαλούχησαν από τη μεταπολίτευση και εντεύθεν. Να κάνουμε αρπαχτές. Να ζούμε με δάνεια και επιδοτήσεις, να τρώμε από τα έτοιμα, να μη σκεφτόμαστε το μέλλον, ούτε των παιδιών μας, να περιμένουμε θαύματα και να σιγοψιθυρίζουμε το «δεν βαριέσαι αδελφέ»!
Όταν η ίδια η πολιτεία σε ωθεί ή ανέχεται την απάτη (παράνομες επιδοτήσεις, ψεύτικα στοιχεία, πλάγιοι διορισμοί, ρουσφέτια κ.λ.π), εύκολα και εσύ ως πολίτης «καταλαβαίνεις» τον πολιτικό που χρηματίστηκε, τον συνδικαλιστή που σε πούλησε, τα σκάνδαλα και τις κομπίνες. Μπαίνουν στο πετσί σου με τα χρόνια, γιατί με αυτά μεγάλωσες, και τα θεωρείς «φυσικά» και «αυτονόητα». Αν εσύ μπορείς να κλέψεις δέκα, ένας υπουργός π.χ δικαιολογείται να κλέψει χίλια… Δεν είμαστε όλοι ίδιοι και όμοιοι…
Βεβαίως, για να λέμε «τα σύκα, σύκα και τη σκάφη, σκάφη» έχουμε και εμείς οι πολίτες, «λερωμένη τη φωλιά μας». ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΟΙ σε τούτο το μακροχρόνιο, καταστροφικό παιχνίδι. Χωμένοι στον ατομικισμό μας, περιμένουμε άλλους να δουλέψουν (γιατί εμείς «λουφάρουμε»), άλλους να παλέψουν για μας (γιατί εμείς «έχουμε δουλειά»), άλλους να βγουν στους δρόμους για εμάς (για να μη χάσουμε το σήριαλ που παρακολουθούμε), ε! κάνουμε ενίοτε και την «αντίστασή μας» (λέγοντας πως δεν θα τους ξαναψηφίσουμε), και αυτό είναι όλο… Η ζωή συνεχίζεται ίδια και απαράλλαχτη, ακόμη και τώρα που βλέπουμε «του χάρου το δραπάνι»…
Δείτε! Φτάσαμε, ως χώρα, στο χείλος της χρεοκοπίας και «μύτη δεν έχει ανοίξει»! Σου κόβουν το μισθό, σε σπρώχνουν στο ταμείο ανεργίας, σου ανατρέπουν το ασφαλιστικό, σου κάνουν άνω κάτω και δυσβάσταχτη τη ζωή, στο όνομα μιας χρεοκοπίας ΠΟΥ ΑΥΤΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΑΝ, και εσύ κάθεσαι αμέριμνος στον καναπέ σου και περιμένεις την Κυρά Φανερωμένη να κάνει το θαύμα της!
Αντί να έχουν ξεσηκωθεί και οι πέτρες σε τούτη τη χώρα και να πέφτουν από μόνες τους στα κεφάλια των κυβερνώντων, που ακόμη και την ύστατη τούτη ώρα κοιτάνε πώς να βολέψουν τους «υμετέρους», ανεχόμαστε να τους ακούμε, στα διάφορα τηλεοπτικά τραπέζια των συζητήσεων, να «το παίζουν έξυπνοι» και να ασκούν κριτική! Ποιοι; ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΜΑΣ ΒΟΥΛΙΑΞΑΝ! Ξεφτίλες είμαστε, ξεφτίλες!

Τα παραπάνω αφορούν στους πολλούς. Δεν απευθύνονται στους λίγους που αντιστέκονται, σε όσους σκέφτονται, σε όσους θυμώνουν και το δείχνουν, γιατί δεν είμαστε όλοι ίδιοι, γιατί δεν είμαστε όλοι συμμέτοχοι σε τούτο το καταστροφικό παιχνίδι. Τα παραπάνω, και τα παρακάτω, ξέρω ότι τα απευθύνω σε «ώτα μη ακουόντων» κατά το πλείστον. Θαρρώ όμως πως, έστω και για τους ελάχιστους, αξίζει να μην τα παρατάς, αξίζει να συνεχίζεις…

ΤΟΠΙΚΑ ΕΥΤΡΑΠΕΛΑ

Ξεκίνησα να γράψω μια εισαγωγή για το θέμα που ακολουθεί και πήγα αλλού…Συγχωρήστε με. Θαρρώ βεβαίως ότι τα παραπάνω αφορούν και στους τοπικούς αρχόντους και στην τοπική κοινωνία. Γιατί η «βρωμιά» δεν πέφτει με τη βροχή να ποτίζει πρώτα τους από πάνω. Υπάρχει και στο χώμα και, κάποιοι, τσαλαβουτούν μέσα της…
Περιδιαβαίνοντας την πόλη της Λευκάδας, στα πιο πολυσύχναστα μέρη της μάλιστα, κάποια πράγματα σε «στοιχειώνουν». Κάποιες καταστάσεις σε θυμώνουν, σε βγάζουν «έξω από τα ρούχα σου», σε τσαντίζουν σε απλά ελληνικά (;).

ΘΕΑΤΡΟ
Το… «στοιχειωμένο» κτίριο του νησιού. Εκατοντάδες εκατομμύρια πεταμένα στην άκρη του δρόμου. Τα όνειρα γενεών Λευκαδιτών που «δεν έλαβαν εκδίκηση», η προσωποποίηση της προχειρότητας και της τσαπατσουλιάς μιας σειράς τοπικών αρχόντων, εδώ και πολλά χρόνια. Ποιος θα μας πει επιτέλους τι γίνεται; Ποιος θα αναλάβει τις ευθύνες του, για τις προχειρότητες, τις καθυστερήσεις, τις γελοιότητες τόσων και τόσων χρόνων; Ποιος θα τιμωρηθεί για το συνεχές αυτό έγκλημα;
ΚΑΝΕΝΑΣ! Όλοι αθώοι θα βγουν στο τέλος, άσε που μπορεί να δεις κάποιους και στη Βουλή…

ΕΝΥΔΡΕΙΟ
Πίσω από το Πνευματικό Κέντρο – Δημαρχείο, υπάρχει το περίφημο ενυδρείο… Τόσα λεφτά πεταμένα σε μια κατασκευή άνευ ουσίας και αντικειμένου, με ένα χώρο – σκουπιδότοπο, επικίνδυνο και ύποπτο…
Βρακί δεν είχε η Μαριορή κι ήθελε δαχτυλίδια…
Υπάρχει και ο πέριξ του φουαγιέ του θεάτρου χώρος. Εγκαταλελειμμένος στην τύχη του, βρώμικος και απαράδεκτος. Μια ανάσα από τον πιο πολυσύχναστο δρόμο της πόλης, έτσι για να δείχνει την κατάντια μας. Αν η Λευκάδα ήταν η Ιθάκη, τότε ο πέριξ του Πνευματικού Κέντρου χώρος, μου κάνει για το μαντρί του Εύμαιου…

ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΥ
Δρόμος «κράτος εν κράτει», τους καλοκαιρινούς μήνες. Δρόμος χωρισμένος σε οικόπεδα, κάποια προνομιακά ασφαλώς, δρόμος τελών υπό κατάληψη από λίγους σε βάρος όλων των πολιτών.
ΕΙΚΟΣΙ (20) ολόκληρα ευρώ εισπράττει (όταν εισπράττει) ο δήμος, ανά τετραγωνικό μέτρο πεζοδρομίου, ανά έτος. ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ ΠΟΣΟ! Τους καταστρέφει τους καημένους τους επιτηδευματίες! Από τύψεις προφανώς τους έδωσε το δικαίωμα να κάνουν μόνιμα μαγαζιά τα πεζοδρόμια που συνορεύουν με τα καταστήματα τους.
Είκοσι ευρώ το χρόνο για ένα «μαγαζί» (γιατί μόνιμο είναι) 80 τετραγωνικών π.χ. αντιστοιχεί στο συγκλονιστικό ποσόν των 1.600 €! Όσο δηλαδή νοικιάζεις μια «τρύπα» οπουδήποτε στην αγορά, το μήνα! Σπουδαία λογιστική. Διάολε να τους στείλουμε για συμβούλους στο ΔΝΤ, μπας και τη γλυτώσουμε ως χώρα…
Από την άλλη κάποιοι επιτηδευματίες συμπεριφέρνονται ως «προαγωγοί». Απαγορεύουν με κάθε μέσον το παρκάρισμα δίπλα στο χώρο τους, μη και χάσουν οι πελάτες τη θέα, επεκτείνονται, το παίζουν «δραγάτες» στους περαστικούς και σε κάποιους δύσμοιρους υπαλλήλους που προσπαθούν να κάνουν τη δουλειά τους, δεν σηκώνουν παρατηρήσεις και υποδείξεις γιατί σε αποστομώνουν με το περίφημο: «Ξέρεις ποιος είμαι εγώ;» Ποιος είσαι ρε μεγάλε…Πήρες κάποιο Νόμπελ και δεν το μάθαμε;
Και οι αρμόδιοι της αυτοδιοίκησης τι κάνουν; Είναι απλό. Τους Ραγιάδες…

ΓΕΦΥΡΑ
Έγινε σήμα κατατεθέν της Λευκάδας. Όλοι οι επισκέπτες φωτογραφίζονται επάνω της, οι περισσότεροι τη διαβαίνουν (για να πάνε πού; Άλλο θέμα…)
Για την ξύλινη γέφυρα μιλώ, την οποία ομολογώ ποτέ δεν συμπάθησα ( για το που μπήκε, γιατί μπήκε, για το στυλ της, το κόστος της, κ.α ) Δεν έχει όμως σημασία αυτό. Τόσα λεφτά χαλάστηκαν για αυτή τη γέφυρα. Είναι τόσο δύσκολο να συντηρηθεί; Κανείς δεν βλέπει τα χάλια της; Κανένας; Τόσο μεγάλο είναι πια το κόστος συντήρησης; Τόσο δυσβάσταχτο;
Κάτι παγκάκια επίσης με θέα τη λιμνοθάλασσα, ορφανά και έρημα, ψάχνουν ένα βαψιματάκι… Ψιλά γράμμτα!


«ΠΑΡΚΙΝ»

Πινακίδες που πληρώθηκαν και τοποθετήθηκαν από το δήμο της Λευκάδας για το χώρο στάθμευσης - οχυρό απέναντι από το ΚΤΕΛ.
ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΑΡΚΙΝ. Μπράβο και στους κατασκευαστές και σε αυτούς που τις τοποθέτησαν. Επιτέλους κάποια πράγματα είναι αυτονόητα. Η γράφεις Ελληνικά, πάει να πει ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ή, αν είσαι ξενομανής, γράψε τη λέξη σωστά και στα Αγγλικά. Αυτό το εξελληνισμένο όνομα και σωστό δεν είναι και απαράδεκτο είναι. Θυμίζει τη γλώσσα των ελληνοαμερικάνων (κάρο, στέκι κ.λ.π), αστεία ιστορία δηλαδή…


ΔΡΟΜΟΣ ΚΑΡΥΩΤΕΣ – ΛΥΓΙΑ

Επαρχιακός δρόμος Καρυώτες – Λυγιά. Το άκρον – άωτον του πρωθύστερου. Ο ορισμός του «ότι γουστάρω κάνω». Ξεκίνησαν ένα έργο από το τελευταίο του μέρος και, όπως ήταν φυσικό, έχασαν το παιχνίδι… Έρχεται βροχή, έρχεται μπόρα σε λίγους μήνες στο νησί, ο νομάρχης μας όμως (και όχι μόνο) δεν καταλαβαίνει τίποτα! Υπερασπίζεται ένα έργο – προβληματικό, άτοπο και άκαιρο, μια κατασκευή η οποία, χωρίς τις κατασκευές που ΕΠΡΕΠΕ να έχουν προηγηθεί (παράπλευροι δρόμοι, parking, κ.λ.π), θα αποτελέσει τροχοπέδη στην ανάπτυξη. Θα μου πείτε δεν είναι η πρώτη φορά. Κατασκεύασαν ποδηλατοδρόμους που κόβονται κάθε τρία μέτρα στον επαρχιακό δρόμο. Προς τι; Θα μας εξηγήσει κάποιος τη χρησιμότητά τους;
Ας σταματήσω γιατί με τη φόρα που πήρα…
27/4/2010

(*) Τσαντίλα: Τούρκικη λέξη που στα ελληνικά σημαίνει την μεγάλη οργή, τον μεγάλο θυμό κάποιου.

Υ.Γ. Έγραφα την περασμένη εβδομάδα για το Σύλλογο Αγιογραφίας και Ζωγραφικής και την ποιοτική δουλειά του. Δεν θα επανέλθω παρ’ ότι έχω λόγο… Θα παρακαλέσω μόνο τούτο τους υπευθύνους. Διέθεσαν στο Σύλλογο δυο αίθουσες για να κάνει το έργο του. Ας βάλουν και λίγο νερό, ας βάλουν επαρκή φωτισμό και, το σημαντικότερο, ας καθαρίσουν το χώρο πέριξ των λυομένων. Θα τους φάνε τα φίδια τους ανθρώπους… Κάνουν μαθήματα και παιδάκια εκεί. Και κάτι άλλο. Ας μη γινόμαστε χαρτογιακάδες. Δεν χρειάζονται έγγραφα και χαρτιά για όλα, ακόμη και τα απλά.

ΔΕΝ ΗΞΕΡΑ …

Από τις 12 μέχρι τις 23 Απρίλη, στην αίθουσα τέχνης «Θόδωρος Στάμος» στο Μαρκά, ο επισκέπτης θα βρεθεί μπροστά σε μια έκθεση αγιογραφίας και ζωγραφικής. Μια έκθεση που διοργανώνει ο «Σύλλογος φίλων της Βυζαντινής Ζωγραφικής & Αγιογραφίας», με την αρωγή του Πνευματικού Κέντρου Λευκάδας.
Δεν έχω σκοπό να γράψω για την έκθεση, η απήχησή της μιλά από μόνη της. Για τον πολιτισμό στον τόπο θέλω να αναφερθώ, με την ευκαιρία.
Παραβρέθηκα στα εγκαίνια και, με απορία άκουσα τους δυο Βασίληδες, τον δήμαρχο και τον αντιπρόεδρο του Πνευματικού Κέντρου, να δηλώνουν την ευχάριστη έκπληξή τους για το έργο που επιτελείται από το Σύλλογο και την άγνοιά τους για την ύπαρξή του!
Με απορία επίσης τους άκουσα να ψελλίζουν, για έλλειψη πόρων στον πολιτισμό άρα … ότι μπορούμε κάνουμε… σηκώνουμε τα χέρια ψηλά…εμείς θέλουμε αλλά δεν μας αφήνουν…, θέματα υπαρκτά μεν δικαιολογίες γενικές δε.
Οφείλω να ομολογήσω ότι εκείνη την ώρα «τα πήρα στο κρανίο» κατά πως λένε οι νέοι σήμερα. Θεώρησα ότι με κοροϊδεύουν, μας κοροϊδεύουν όλους.
Δεν είναι δυνατόν να δηλώνεις άγνοια για την ύπαρξη ενός συλλόγου, στον οποίο έχεις παραχωρήσει (προς τιμή σου) δύο λυόμενες αίθουσες στο παλιό Μουσικό Γυμνάσιο, για τις δραστηριότητές του.
Δεν είναι δυνατόν να δηλώνεις άγνοια για τη δουλειά τόσων ανθρώπων, για πάνω από εφτά χρόνια, με τρεις εκθέσεις των έργων τους ίσαμε τώρα (οι δύο στο δημαρχείο) και παράλληλα να λες ότι ενδιαφέρεσαι για τον πολιτισμό στον τόπο.
Είναι αδιανόητο και, αν μη τι άλλο, δείχνει προχειρότητα και ερασιτεχνισμό, σε μια «κουτσουλιά» τόπο να αγνοείς τέτοιες σημαντικές δραστηριότητες και από την άλλη να θέλεις να λέγεσαι «ταγός» του πολιτισμού.
Πριν δημιουργηθεί τούτος ο Σύλλογος, πριν τα μέλη του αναγκαστούν να τον δημιουργήσουν, για να μπορούν να εκφράζονται και να δημιουργούν, το Πνευματικό Κέντρο είχε δεχτεί πολλές προτάσεις και «ενοχλήσεις», για τη δημιουργία Εργαστηρίου Ζωγραφικής & Αγιογραφίας.
Τις αγνόησε, σηκώνοντας τα χέρια ψηλά, για έλλειψη τάχα χρημάτων. Αστεία ιστορία. Για ψίχουλα μιλάμε. Η αίσθησή μου είναι ότι τις αγνόησε γιατί πολλούς ενοχλεί τούτη η δραστηριότητα…Μακάρι να κάνω λάθος…
Κάποιοι βλέπετε θεωρούν ότι κατέχουν τη «μοναδική αλήθεια» και η άγνοια των άλλων τους βολεύει…
Άρα λοιπόν, συμπεραίνω, η δηλωθείσα άγνοια ήταν «ηθελημένη» και «προγραμματισμένη» δικαιολογία, γιατί αν δήλωναν γνώση, τότε, αναπόφευκτα, έπρεπε να απαντήσουν και σε κάποιες «αυτονόητες» ερωτήσεις…
Δεν κατηγορώ κανέναν αρμόδιο. Ότι μπορούν κάνουν οι άνθρωποι, γι’ αυτούς που δουλεύουν μιλώ. Θεωρώ πως ακόμη και τώρα η ευκαιρία δεν έχει χαθεί. Πέραν των άλλων, ο σύλλογος χρειάζεται υλικοτεχνική βοήθεια και θαρρώ είναι εύκολο να του παρασχεθεί. Γιατί ΠΡΕΠΕΙ να συνεχίσει το έργο του ΑΠΡΟΣΚΟΠΤΑ!

Παλαιότερες δημοσιεύσεις

Θα σας θυμίσω παρακάτω αποσπάσματα από κάποιες δημοσιεύσεις μου, όχι για να «ευλογήσω τα γένια μου» μα για να τις ξαναθυμίσω σε όσους δηλώνουν άγνοια σήμερα… Περισσότερο από όλα, θέλω να επαναφέρω κάποιες απόψεις μου για το θέμα του πολιτισμού στον τόπο. Λέγε, λέγε το κοπέλι…




Η ζωή του Αη Γιάννη του Βαφτιστή. Μήνες δουλειάς από τη σύζυγό μου για να βγεί τούτη η δύσκολη εικόνα.

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΜΙΑ ΕΚΘΕΣΗ
6/1/2004

«… Στα εγκαίνια της έκθεσης, κανένα (αν αδικώ κάποιο άτομο συγνώμη) μέλος του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Λευκάδας δεν παραβρέθηκε. Αμφιβάλλω αν έχουν δει τα μισά του μέλη την έκθεση παρ’ ότι συνεδριάζουν στο ίδιο κτίριο (και έχουν συνεδριάσει από τότε τουλάχιστον δύο με τρεις φορές).
Κανένας έπαινος για την προσπάθεια δεν αποδόθηκε στην επιμορφώτρια και στους μαθητές της από αυτούς που θέλουν να λέγονται πνευματική ηγεσία –τρομάρα μας – τούτου του τόπου.
Κανένας φορέας (νομός, δήμος κ.λ.π) δεν έσπευσε να αξιοποιήσει την προσπάθεια και την ευκαιρία, γιατί για ευκαιρία πρόκειται, να καλέσει την κα Σαϊτη και να της αναθέσει την ευθύνη ενός εργαστηρίου Βυζαντινής αγιογραφίας σε μόνιμη βάση στον τόπο. Η δαπάνη, πιστέψτε με, είναι α-σ-ή-μ-α-ν-τ-η σε σχέση με το αποτέλεσμα που είναι δεδομένο ότι θα υπάρξει. Η σύμβαση της επιμορφώτριας και η δαπάνη (ενοικίου ή παραχωρήσεως) μιας αίθουσας. ΤΙΠΟΤΑ ΑΛΛΟ από ό,τι γνωρίζω, και γνωρίζω κάποια πράγματα. Τα υλικά τα φτιάχνουν μόνοι οι μαθητές αγοράζοντας τις πρώτες ύλες !

Δηλαδή όλο και όλο η δαπάνη μια καλοκαιρινής εκδήλωσης και έχεις μια σειρά ατόμων να γεμίζουν τις άδειες χειμωνιάτικες ημέρες τους δημιουργικά. Δηλαδή αντί να φέρουμε τον τάδε ευκαιριακό και εποχικό καλλιτέχνη να μας τραγουδήσει για δυο μόλις ώρες τις όποιες αηδίες του, δημιουργούμε , με τα ίδια χρήματα, καλλιτέχνες ενός άλλου είδους και ήθους, γεμίζοντάς τους συγχρόνως τον χρόνο και την ψυχή.

Θα μου πείτε τώρα: - Αυτά που λες είναι ψιλά γράμματα για την «πνευματική» μας ηγεσία. Έχουν άλλα πράγματα σοβαρότερα να ασχοληθούν οι πνευματικοί μας ταγοί. Δεν παρευρίσκονται, με ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις, ούτε στις συνεδριάσεις του Πνευματικού Κέντρου, ούτε στις εκδηλώσεις, δεν συμμετέχουν, δεν βοηθούν γιατί δεν έχουν χρόνο, δεν σκέφτονται ποταπά πράγματα και δεν αναλίσκονται σε ασημαντότητες….

…Όταν δεν έχεις προσόντα, κανένα μαγικό ραβδί δεν θα σε κάνει χρήσιμο. Όταν μάλιστα δεν έχεις ούτε το προσόν της αυτογνωσίας, τότε το μόνο που προσφέρεις είναι η άρνηση , τότε μόνο την τροχοπέδη μπορείς να παραστήσεις, ποτέ την προωθητική δύναμη.
Όταν, και δεν αναφέρομαι μόνο στην πνευματική μας ηγεσία, έχεις βολευτεί τόσα χρόνια μονόφθαλμος μέσα σε αόμματους, μήπως τρέμεις στην ιδέα ότι θα ξεμπροστιαστεί η άγνοιά σου μπροστά σε κάποιον που βλέπει πραγματικά και προσπαθείς να τον διαβάλεις με κάθε μέσον και τρόπο; Στον αιώνα της εικόνας και της ταχύτητας όμως αυτά τα κόλπα δεν κρατάνε πολύ. Κάποια στιγμή ο «βασιλιάς» θα σταθεί γυμνός μπροστά στους «υπηκόους» του και τότε «τα όνειρα θα λάβουνε εκδίκηση» κατά πως λέει ο ποιητής…»

Ο ΚΑΙΡΟΣ ή Η ΕΥΚΑΙΡΙΑ
8/6/2007

«… Θυμήθηκα την πρόταση που είχα κάνει, με άρθρο μου σε τούτη την εφημερίδα, στο Πνευματικό κέντρο, να αξιοποιήσει τη δυναμική που εξέπεμπε η ομάδα του εργαστηρίου, τον ενθουσιασμό του κόσμου που ήθελε να μαθητεύσει σε αυτό και να δημιουργήσει μόνιμο εργαστήρι αγιογραφίας.
Φωνή βοώντος… Η αίσθησή μου έκτοτε είναι πως μάλλον κάποιοι είδαν σαν εμπόδιο τούτη τη δραστηριότητα, ίσως γιατί τους απεκάλυπτε, και την πολέμησαν ή δεν της έδωσαν τη σημασία που της άρμοζε.
Πάγια άποψή μου είναι πως ο πολιτισμός δημιουργείται και δεν αγοράζεται. Πολιτισμός δεν είναι μόνο η αγορά έτοιμου εμπορεύματος από τους περιοδεύοντες θιάσους και τα όποια καλά ή κακά συγκροτήματα (της αρπακτής ενίοτε). Πολιτισμός είναι η γνωριμία και η ενασχόληση των ανθρώπων κάθε ηλικίας με την τέχνη μέσα από δημιουργικές ομάδες όπως π. χ η ομάδα της αγιογραφίας, το θεατρικό εργαστήρι του δήμου, τα θεατρικά σχήματα στα σχολεία και στις σχολές, η δημιουργική δουλειά των σωματείων κ. λ. π.
Το έργο ενός Πνευματικού Κέντρου είναι να δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες τούτου του τόπου να εκφράζονται μέσα από τη δημιουργική απασχόληση, να γεμίζουν τις άγονες ημέρες, του χειμώνα τους κυρίως, με δημιουργική δραστηριότητα. Πρέπει να είναι μια κυψέλη μέσα στην οποία οι άνθρωποι – μέλισσες μετατρέπουν, σε μια συνεχή δραστηριότητα, τις δημιουργικές τους ανησυχίες σε τέχνη, στην όποια μορφή της.
Κάποιοι θα μιλήσουν για κόστος. Είναι αστείο και να το ισχυριστούν.
Αν κοπεί μια μετάκληση του όποιου σπουδαίου ονόματος, συγκροτήματος ή θιάσου, που θα γεμίσει μια και μόνη Αυγουστιάτικη βραδιά μας, θα εξοικονομήσουμε τα χρήματα για να λειτουργήσει το εργαστήριο για ένα ολόκληρο χρόνο!
Δεν είναι θέμα χρημάτων λοιπόν. Είναι θέμα πολιτικής.
Κάνω έκκληση στους δυο Βασίληδες που κατευθύνουν τον πολιτισμό μας μέσα από το Πνευματικό Κέντρο (τον δήμαρχο Βασίλη Φέτση και τον αντιπρόεδρο του Πνευματικού Κέντρου Βασίλη Θερμό), να δουν με τη σοβαρότητα που του αρμόζει το θέμα.
Θα έλεγα να δουν με μεγάλη σοβαρότητα το θέμα δημιουργίας ακόμη και σχολής αγιογραφίας στη Λευκάδα. Με συμβολικά δίδακτρα βρε αδελφέ αν θεωρούμε ότι τα ψίχουλα που θα μας κοστίσει μας επιβαρύνουν!
Όταν έχεις στα χέρια σου ένα τόσο πολύτιμο υλικό, όπως μια δασκάλα σαν την κα Σαίτη, που έχει μεράκι, ξέρει, θέλει και μπορεί και δεκάδες ανθρώπους κάθε ηλικίας και επιπέδου οι οποίοι επιθυμούν διακαώς να μαθητεύσουν δίπλα της, όταν υπάρχουν τόσο απτά δείγματα γραφής της σημαντικότατης δουλειάς του συγκεκριμένου εργαστηρίου, ε! τότε θα είναι ανώριμο και ανόητο να αφήσεις την ευκαιρία να σου ξεφύγει…»

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΜΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
13/6/2007

« Να λοιπόν κύριοι που «ηγείστε» του πολιτισμού «πεδίον δόξης λαμπρό». Να ο τρόπος να βγούμε από το τέλμα της πολιτισμικής στασιμότητας. Να δώσουμε τόπο, τρόπο και μέσα στα νέα παιδιά να δουλέψουν. Να αξιοποιήσουμε το ταλέντο και το μεράκι τους, παραμερίζοντας την εγωιστική μας «σωστή» τάχα άποψη. Να δώσουμε κίνητρα και εφόδια, να μην τρομάξουμε από το «νέο» και το «πρωτοποριακό», να μη θέλουμε να ποδηγετούμε κάθε προσπάθεια, να κάτσουμε «στη γωνία μας» επιτέλους όλοι εμείς οι «ειδικοί» που γίναμε κατεστημένο και καραβανάδες του πολιτισμού (όσοι γίναμε).
Να λοιπόν κύριοι του πολιτισμού πως γεμίζουν δημιουργικά οι άδειες ημέρες του χειμώνα. Να πως νέοι άνθρωποι μπορούν να ξεφύγουν από τη μελαγχολία του φραπέ, της καφετερίας, του τσιγάρου και των «άλλων» ουσιών.
Να πως, με χρήματα που δεν φτάνουν για ένα προσκεκλημένο συγκρότημα ή θίασο, τόσοι άνθρωποι δημιουργούν και μάλιστα καλύτερα από τους επαγγελματίες.
Να λοιπόν κύριοι του πολιτισμού ο ρόλος του Πνευματικού Κέντρου …».

19/4/2010

Η ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΠΟΧΗ

Οι κλασσικοί συγγραφείς έχουν περιγράψει στα κείμενά τους, με πολλές λεπτομέρειες, την καλλιέργεια και την χρήση των φυτών, όπως και διάφορους μεθόδους για τον έλεγχο των ασθενειών των φυτών και των ζιζανίων.
Αναφέρονται πολύ τρόποι για την επεξεργασία των σπόρων, την απολύμανση και τις μεθόδους που χρησιμοποιούσαν για προστασία από τα επιβλαβή έντομα.
Οι Έλληνες είναι οι πρώτοι συγγραφείς που έγραψαν περί φυτών γεωργικά βιβλία και κατόπιν οι Ρωμαίοι.
Από τους πρώτους Έλληνες είναι ο Δημόκριτος 5ο αιώνα π.Χ., ο Ξενοφών και ο Θεόφραστος ένα αιώνα αργότερα.
Από τους Ρωμαίους συγγραφείς που τα βιβλία τους υπάρχουν ακόμα είναι ο Cato (234-149 π.Χ.), ο Varro (116-17 π.Χ.), ο Virgil (70-19 π.Χ.), ο Pliny (23-79 μ.Χ.), ο Columella (1ο αιώνα μ.Χ.), και ο Palladius (4ο αιώνα μ.Χ.).

Υπήρχαν και άλλοι αλλά δυστυχώς τα γραπτά τους δεν έχουν σωθεί, αλλά αναφέρονται από άλλους σύγχρονους συγγραφείς ή στο βιβλίο Γεωπονικά. Αυτό το βιβλίο είναι μια συλλογή από γραπτά με γεωργικές εργασίες που συλλέχτηκαν τον 6ο με 7ο αιώνα μ.Χ. από τον Κασσιανό Βάσσο (Cassianus Bassus). Δεν ξέρουμε πολλά για τους αυθεντικούς συγγραφείς των ενοτήτων του βιβλίου αλλά ότι πολύ έζησαν από τον 2ο π.Χ. έως τον 2ο μ.Χ. αιώνα.


Προστασία από αρρώστιες και έντομα

Αναφορές στο πως εμφανιζόταν να είναι οι ασθένειες των φυτών υπάρχουν στο Ξενοφώντα και στο Θεόφραστο. Τις περιέγραφαν και τις ονόμαζαν ξήρανση, μυκητίαση, σκουριά και σάπισμα.
Γνώριζαν ότι η σκωρίαση στα αμπέλια και στα δημητριακά συνέβαινε πιο συχνά σε περιοχές υγρές και χωρίς ανέμους και ανάφεραν ότι η ομίχλη και η υγρασία ήταν υπεύθυνη για τις μυκητιάσεις στα αμπέλια.
Ενάντια σε αυτό που περιέγραψαν σαν μυκητιάσεις χρησιμοποιούσαν δύο τρόπους
Ο πρώτος ήταν για πρόληψη και αφορούσε την επεξεργασία των σπόρων πριν την σπορά, ενώ η θεραπεία για την ξήρανση και τις μυκητιάσεις στα δέντρα και στις καλλιέργειες γινόταν με διάφορους καπνούς.
Η επεξεργασία των σπόρων με διάφορα ζωικά, φυτικά και ορυκτά προϊόντα χρησιμοποιούνταν ευρέως και θεωρούνταν χρήσιμα και για την καταπολέμηση των βλαβερών εντόμων και ζώων.
Συνιστούσαν τον εμποτισμό των σπόρων σε λιόζουμο και φυσική σόδα για περισσότερη παραγωγή αλλά και προστασία των σπόρων στο στάδιο του φυτρώματος από τα σκαθάρια.
Ακόμα ανακάτευαν τους σπόρους με στάχτη ή παλαιωμένη κοπριά πριν την σπορά.
Η γενική χρήση του καπνού σαν προφυλακτικό από την μυκητίαση και την καπνιά είναι καταγεγραμμένη σε πολλούς.
Η βασική διαδικασία ήταν να κάψουν υλικά όπως άχυρο, θάμνους, χόρτα, καβούρια, ψάρια, κοπριά, κέρατο βοδιού ή άλλου ζώου σε μία προσήνεμη μεριά ώστε ο καπνός να διασκορπιστεί σε όλο το δεντρόκηπο ή χωράφι. Υπήρχε η αντίληψη ότι τέτοιος καπνός εξαφάνιζε την μυκητίαση και την καπνιά. Ο συγκεκριμένος καπνός από αυτά τα καιγόμενα υλικά είναι πολύ έντονος και δύσοσμος.
Οι κοπανισμένες ρίζες και τα φύλλα από την άγριο αγγουριά εμποτισμένα σε νερό ψεκάζονταν στα κλήματα για τον έλεγχο των μυκητιάσεων και των εντόμων.
Το ίδιο αποτέλεσμα φαίνεται ότι είχε η στάχτη από συκιά ή βελανιδιά όταν εμποτιζόταν σε νερό και ψεκαζόταν στις καλλιέργειες.
Μια άλλη θεραπεία για την καπνιά ήταν το ψέκασμα των φυτών με λιόζουμο.
Ένα μίγμα από στάχτες και σανδαράκη (θειούχο ορυκτό του αρσενικού, αναφέρεται και ως «αρσενολίτης») sandarach (Tetraclinis articulate) όταν εφαρμοζόταν στα αμπέλια λεγόταν ότι ήταν δραστικό ενάντια στη μυκητώδη αρρώστια της σήψης και του σαπίσματος.
Εκχύλισμα από πικρό λούπινο ή πικραγγουριά χρησιμοποιούταν ευρέως εναντίον διάφορων βλαβερών εντόμων.


Άλλα φυτά που αναφέρονται με εντομοκτόνες ή εντομοαπωθητικές ιδιότητες είναι η αψιθιά, ο νάρθηξ ο απόζων, ο σαμπούκος, το σκόρδο, το ηλιοτρόπιο, ο ελλέβορος, ο κισσός, η σκίλλα, η κασσία, η βαγιά, ο κέδρος, το κίτρο, η συκιά, η βελανιδιά και η ροδιά.

Το λάδι χρησιμοποιούταν για να ψεκάζεται στα κλήματα και στα άλλα φρούτα για να διώχνει τα έντομα μακριά. Για τα ασφαλίσουν από τα έντομα πρόσθεταν μέσα στο λάδι κισσό, κίτρο, λούπινα και άλλα ζωικά ή φυτικά προϊόντα, πριν την εφαρμογή.
Ορυκτή πίσσα ζεσταμένη με λάδι ή λιόζουμο και θειάφι χρησιμοποιούταν σαν κόλλα, στους κορμούς και στα στελέχη των κλημάτων ή των δέντρων έτσι ώστε τα μυρμήγκια οι κάμπιες και τα βλαβερά έντομα να μην μπορούν να σκαρφαλώσουν σε αυτά. Η ίδια διαδικασία γινότανε με κατράμι και κοκκινόχωμα. Το θειάφι όταν αναμειγνυόταν με λάδι ή ρίγανη το χρησιμοποιούσαν εναντίων σκαθαριών και μυρμηγκιών.
Για τις μύγες και άλλα έντομα χρησιμοποιούσαν συχνά δηλητηριασμένα δολώματα.
Οι μύγες σκοτώνονταν με έγχυμα από δάφνη και μαύρο ελλέβορο σε γάλα ή γλυκό κρασί.
Μια μέθοδος προστασίας των νέων δέντρων από τα σκουλήκια ήταν να φυτεύουν σκυλλοκρέμμυδα κάτω από αυτό.
Άλλη μέθοδος προστασίας των νέο φυτεμένων δέντρων ήταν να αλείψουν τις ρίζες τους με χολή βοδιού πριν τα φυτέψουν.
Για προστασία των σπόρων από τα ποντίκια, ο σπόρος πασπαλιζόταν με στάχτες από νυφίτσα ή γάτα, και ψεκαζόταν με χολή βοδιού πριν την σπορά για προστασία από τα ζωύφια.
Μικρά έντομα και ζωύφια κρατιόνταν μακριά με τακτικό ψεκασμό στα φυτά με νερό, στο οποίο είχαν σαπίσει καβούρια.
Οι καπνοί από τον κισσό θεωρούταν ότι έδιωχνε τις νυχτερίδες, ενώ οι καπνοί από ρίγανη, σπόρο μαϊντανού και καλύκανθου, χρησιμοποιούνταν για να διώξουν τα ποντίκια. Για τα φίδια έκαιγαν κέδρο, γάλβανο και κέρατο ελαφιού, ενώ για να διώχνουν τους σκορπιούς έκαιγαν σκορπιούς ή σανδαράκη.
Άλλη μια μορφή προστασίας ήταν και η συγκαλλιέργεια.
Παρατήρησαν ότι το ραπανάκι μπορούσε να προστατευτεί από τις αράχνες αν σπερνόταν βίκος μαζί του. Το φύτεμα πικρού βίκου μαζί με γογγύλια και αρακά ανάμεσα στα λάχανα, θεωρούταν προστατευτικό ενάντια στην ζημιά από κάμπιες.
Για την συγκαλλιέργεια θα αναφερθώ σε μελλοντικό σημείωμα.

Η λίπανση

Το θέμα της λίπανσης απασχόλησε τον ασχολούμενο με τη γεωργία άνθρωπο από των αρχαιοτάτων χρόνων, οπωσδήποτε πριν ακόμη και από την εποχή του Ομήρου. Ο άνθρωπος έγκαιρα κατάλαβε ότι η συνεχής καλλιέργεια φυτών, εξαντλεί τα εδάφη και τα καθιστά άγονα. Επειδή στην αρχαία Ελλάδα εφαρμοζόταν η μονοκαλλιέργεια, η εξάντληση των εδαφών και ιδίως ορισμένων θρεπτικών στοιχείων από αυτά, ήταν πιο γρήγορη από το αν εφαρμοζόταν η εναλλαγή καλλιεργειών, η γνωστή αμειψισπορά. Η αμειψισπορά εμφανίζεται κατά τη Ρωμαϊκή εποχή και αναφέρεται από τον μεν Βιργίλιο ως «mutato sidere» και από τον Πλίνιο ως «Ordo».
Οι αρχαίοι Έλληνες συνέλαβαν πολύ νωρίς τη σημασία της κόπρου των ζώων για την αναβάθμιση των εδαφών και τον εφοδιασμό των φυτών με τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία. Το κόπρισμα εθεωρείτο από τις σπουδαιότερες εργασίες του γεωργικού επαγγέλματος.
Ο Λάκων με την αγγελία της ειρήνης, σκέπτεται αμέσως να μεταφέρει την κόπρον είς τους αγρούς του («εγώ δε κοπραγωγήν γα πρώ ναί τώ σιώ»: εγώ το πρωί μεταφέρω την κοπριά στο χωράφι, μα τους δύο θεούς).
Ο Ξενοφών για το θέμα αυτό γράφει: («ούδ ότι ηγνόησε τις ως αγαθόν έστι τη γή κόπρον μειγνύναι»: ούτε ότι αγνόησε κάποιος πόσο καλό είναι για τη γη να αναμειγνύεται με κοπριά).
Ο Πλίνιος αναφέρεται στην παράδοση των σταύλων του Αυγείου, οι οποίοι καθαρίστηκαν από τον Ηρακλή και θεωρεί το γεγονός αυτό ως κόπρισμα των αγρών και φυσικά την χρησιμοποίηση για πρώτη φορά της κόπρου ως λιπάσματος.
Ο Θεόφραστος αναφέρεται στην επενέργεια της κόπρου επί της πρωϊμότητας των φυτών («….και η κόπρος δε μεγάλα βοηθεί τω διαθερμαίνειν και συμπέττειν, προτρέχει γαρ τα κοπριζόμενα των ακόπρων και είκοσι ημέρας»: και η κοπριά βοηθά σε μεγάλο βαθμό στο να θερμαίνει και να κάνει το έδαφος ελαφρότερο, γιατί τα εδάφη στα οποία προστίθεται κοπριά πρωιμίζουν την παραγωγή ακόμη και κατά είκοσι ημέρες σε σχέση με αυτά στα οποία δεν χρησιμοποιείται).
Ο Θεόφραστος ταξινομεί ως εξής τα διάφορα είδη της κόπρου.
Από τις ζωϊκές κόπρους πρώτη θεωρεί την υείαν (χοίρων), δεύτερη της αιγός, τρίτη του προβάτου, τέταρτη των βοειδών (το βόλιτον ή ο βόλιτος), πέμπτη των λοφούρων (λόφουρα είναι τα ζώα που έχουν φουντωτή ουρά όπως ο ίππος, ο όνος και ο ημίονος). Τέλος, η συρματίτις (η μεμιγμένη μετά συρμάτων, δηλαδή με σκουπίδια), εθεωρείτο η ασθενέστερη και ως εκ τούτου η χειρότερη.
Άλλοι δε συγγραφείς, όπως ο Varro και ο Columella δεν ακολουθούν την κατάταξη του Θεοφράστου. Ο Θεόφραστος πιστεύει ότι κάθε είδος κόπρου δεν είναι κατάλληλη για όλα τα είδη της γης και για όλες τις καλλιέργειες. Κόπρος δυνατή, (πλούσια σε άζωτο) δεν εθεωρείτο κατάλληλη για σιτηρά, γιατί προκαλούσε το πλάγιασμά των. Η κόπρος των χοίρων, κατά το Θεόφραστο, πιο δυνατή από όλες, είχε τη δύναμη να μεταβάλει τη φύση των προϊόντων. Έτσι καθιστούσε γλυκά τα ξινά ρόδια. Γενικά δε, η δριμυτάτη κόπρος «ουδέ τοις δένδροις αρμόττει ».


Άλλα φυσικά λιπάσματα

Εκτός από την κόπρο οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν και άλλα φυσικά λιπάσματα. Έτσι αναμίγνυαν την ιλύ με τέλματα και άγρια χόρτα που προέρχονταν από τα σκαλίσματα. Τα σκουπίδια και τα απορρίμματα των βυρσοδεψείων χρησιμοποιούνταν ιδίως για τα καρποφόρα δένδρα. Τα χλωρά λιπάσματα, ήτοι χόρτα των αγρών τα οποία θάβονταν με τα εαρινά κυρίως οργώματα. Πρέπει να σημειωθεί ότι προς διαφύλαξη της γονιμότητας των καλλιεργούμενων εδαφών και εξασφάλιση μιας κάποιας αειφορίας, οι αρχαίοι Έλληνες απαγόρευαν τη βόσκηση ζώων εντός των καλλιεργούμενων εκτάσεων. Η απαγόρευση ίσχυε ακόμη και για τα χωράφια που βρίσκονταν σε αγρανάπαυση.
Στη Μακεδονία και στη Θεσσαλία, έσπερναν το φθινόπωρο κουκκιά, ίσως και άλλα ψυχανθή, τα οποία παράχωναν με το όργωμα όταν αυτά βρίσκονταν στην άνθηση («'…ο δε κύαμος ώσπερ ελέχθη και άλλως ού βαρύ και έτι κοπρίζειν δοκεί την γήν δια μανότητα και ευσηψίαν, διό και οι περί Μακεδονίαν και Θετταλίαν όταν ανθώσιν ανατρέπουσι τας αρούρας»: τα κουκιά όπως ακριβώς ειπώθηκε και διαφορετικά φαίνεται ότι λιπαίνουν το έδαφος χωρίς να το επιβαρύνουν λόγω του ότι το κάνουν χαλαρότερο και γιατί σαπίζουν εύκολα, γι΄ αυτό και αυτοί που κατοικούν γύρω από τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία, όταν ανθίζουν τα κουκιά οργώνουν τα χωράφια).
Γνωστή είναι εξάλλου η λαϊκή παροιμία κατά την οποία το έδαφος προτρέπει το αφεντικό του να το λιπάνει με τη φράση: «ή κούπρισέ με ή κούκκισέ με».

Πηγές:
www.laosver.gr
www.ftiaxno.gr

13/4/2010